# Co mówić na komisji WZON – gotowe zdania i pytania-pułapki

Na komisji nie chodzi o to, by coś wyolbrzymiać. Chodzi o to, żeby odruchowe „jakoś daję radę” nie zamieniło się w zero punktów.


## Zasada trzech kroków {#trzy-kroki}

Każdą odpowiedź buduj tak:

1. **Zdolność:** „Nie jestem w stanie…” / „Jestem w stanie tylko wtedy, gdy…”
2. **Konkret:** co się dzieje bez pomocy – jedno prawdziwe zdarzenie.
3. **Wsparcie i częstotliwość:** kto pomaga, na czym polega pomoc, jak często.

Przykład: „Nie jestem w stanie sama się wykąpać. W styczniu upadłam w wannie. Mąż pomaga mi wejść i wyjść, myje plecy i nogi – przy każdej kąpieli”.

## Pytania-pułapki {#pulapki}

### „Kto robi zakupy?”

Pułapka: odpowiedź „syn” prowadzi do zera. Odpowiedz o zdolności: „Zakupy robi syn, bo ja nie jestem w stanie – nie dojdę do sklepu, nie pamiętam, co kupić, nie policzę reszty”.

### „Ale do nas pani przyjechała, więc może pani podróżować?”

Odpowiedź: „Przywiózł mnie syn samochodem i prowadził pod rękę od parkingu. Sama nie dojechałabym tu ani autobusem, ani taksówką”.

### „Czyli umie pani obsługiwać telefon?”

Jeżeli osoba tylko odbiera połączenia przyciskiem, który ktoś pokazał – powiedz to: „Umiem odebrać, gdy dzwoni. Nie umiem do nikogo zadzwonić, nie znajdę numeru, nie przeczytam SMS”.

### „Jak się pani dziś czuje?”

Odpowiedź „dobrze” bywa notowana jako ogólna ocena. Lepiej: „Dziś jest lepszy dzień. Zwykle rano nie wstaję bez pomocy”.

### Pytania o pamięć do osoby z otępieniem

Osoba z otępieniem często odpowiada „tak, wszystko robię sama”. To nie kłamstwo – to objaw choroby (brak wglądu). Opiekun powinien w tym momencie spokojnie poprosić o głos – zobacz [opiekun na komisji](https://bezzbywania.pl/artykuly/opiekun-na-komisji-prawo-do-wysluchania/).

## Gotowe zdania do wybranych czynności {#zdania}

- **Zmiana pozycji ciała:** „Rano nie wstanę z łóżka bez podania ręki. W nocy mąż przewraca mnie na bok”.
- **Poruszanie się w nieznanym środowisku:** „Poza domem gubię się w ciągu kilku minut. Sama nie wychodzę”.
- **Klasyfikacja bodźców:** „Nie rozpoznaję, czy woda jest za gorąca; nie odróżniam, czy dzwoni telefon, czy domofon”.
- **Przekazywanie informacji / rozmowa:** „Gubię wątek, nie znajduję słów. Lekarzowi tłumaczy za mnie córka”.
- **Opanowanie nowej umiejętności:** „Nie nauczyłem się obsługi nowego pilota – po trzech tygodniach nadal dzwonię do syna”.
- **Troska o zdrowie / leki:** „Leki podaje mi córka. Gdy brałam sama, myliłam dawki”.
- **Pozostawanie w domu samemu:** „Nie mogę zostać sama dłużej niż godzinę – zapominam o gazie, otwieram drzwi obcym”.
- **Kontrolowanie emocji:** „Kilka razy w tygodniu mam wybuchy złości, rzucam przedmiotami. Wtedy ktoś musi mnie uspokajać”.
- **Finanse:** „Nie rozumiem już wartości pieniędzy. Dałam listonoszowi 200 zł napiwku”.
- **Sprawy urzędowe:** „Nie wypełnię żadnego formularza, nie rozumiem pism. Wszystko załatwia syn na podstawie pełnomocnictwa”.

Więcej przykładów przy każdej z 32 czynności: [jak opisać czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/).

## Czego nie mówić {#nie-mowic}

- „Jakoś sobie radzę” – bez dopowiedzenia, jak.
- „Nie potrzebuję, bo mam rodzinę” – to sugeruje brak potrzeby, a jest odwrotnie.
- Nie zgadzaj się na pytania zamknięte, które są nieprawdziwe. Masz prawo powiedzieć: „To nie tak. Pozwoli pan, że wyjaśnię”.

## A co, jeśli skład zapisze coś innego? {#inaczej}

Masz prawo do [wglądu w akta](https://bezzbywania.pl/artykuly/wglad-w-akta-sprawy-wzon/) i opinii członków składu. Jeżeli to, co zapisano, nie zgadza się z przebiegiem rozmowy – to zarzut do [wniosku o ponowne rozpatrzenie](https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-napisac-wniosek-o-ponowne-rozpatrzenie/). Dlatego warto spisać przebieg oceny tego samego dnia.

## Przygotuj kartkę na ocenę {#kartka}

Stres sprawia, że najważniejsze rzeczy wylatują z głowy. Przygotuj jedną stronę:

1. Imię i nazwisko, sygnatura sprawy, data oceny.
2. Trzy–pięć czynności, w których wsparcie jest największe, z jednym konkretnym przykładem każdej („15 marca wyszła sama z mieszkania i zgubiła się na klatce”).
3. Kto zapewnia wsparcie i jak często – w skali dnia lub tygodnia.
4. Lista dokumentów, które już złożyłeś, i tych, które dołączasz na miejscu.
5. Prośba o wpisanie informacji od opiekuna do opinii (§ 6 ust. 8 rozporządzenia).

Kartkę możesz zostawić członkom składu. Zachowaj kopię z datą – przyda się, jeśli decyzja pominie to, co mówiłeś. Gotowy wzór opisu: [dzienniczek funkcjonowania](https://bezzbywania.pl/wzory/dzienniczek-opis-funkcjonowania/).

## Po ocenie, tego samego dnia {#po-ocenie}

Zapisz, kto był obecny, ile trwała ocena, o co pytano, co odpowiedziano i czego nie zdążyłeś powiedzieć. Takie notatki są pomocne przy [wniosku o ponowne rozpatrzenie](https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-napisac-wniosek-o-ponowne-rozpatrzenie/) i [wglądzie w akta](https://bezzbywania.pl/artykuly/wglad-w-akta-sprawy-wzon/).

## Źródła {#zrodla}

- [Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 6, § 10, § 11](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Infor.pl – opis sprawy 92-latka z chorobą Alzheimera, któremu przyznano pełną samodzielność w sprawach urzędowych](https://samorzad.infor.pl/sektor/zadania/opieka_spoleczna/7529225,wzon-i-swiadczenie-wspierajace-ojciec-dostal-82-punkty-corka-pyta-czy-ma-sens-odwolanie-czy-moga-zabrac-punkty-w-odwolaniu.html)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/co-mowic-na-komisji-wzon/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.