# Częstotliwość wsparcia – najważniejszy (i najczęściej zaniżany) element oceny

Zmiana jednego słowa – „czasami” na „zawsze” – podwaja liczbę punktów za czynność. To dlatego spór o częstotliwość jest w odwołaniach często ważniejszy niż spór o rodzaj wsparcia.


## Współczynniki {#wspolczynniki}

Rozporządzenie (§ 11 ust. 7–8) przewiduje cztery częstotliwości: **czasami (0,50)**, **często (0,75)**, **bardzo często (0,95)**, **zawsze (1,00)**. Częstotliwość odpowiada temu, jak często osoba nie jest w stanie samodzielnie wykonać czynności.

Przy wsparciu częściowym (0,90) daje to: 1,800 / 2,700 / 3,420 / 3,600 punktu. Różnica między skrajnymi wartościami to 1,8 punktu – więcej niż między wsparciem towarzyszącym a szczególnym przy tej samej częstotliwości.

## Jak definiują je wytyczne {#definicje}

Rozporządzenie nie definiuje tych słów. Wytyczne Pełnomocnika z 11.12.2024 r. podają opis (to interpretacja, nie przepis):

- **czasami** – wsparcie „tylko incydentalnie i tylko w rzadko dla tej osoby występujących okolicznościach”, w niewielkim stopniu obciąża osobę wspierającą,
- **często** – wsparcie udzielane systematycznie, w niewielkim lub umiarkowanym stopniu obciąża,
- **bardzo często** – systematycznie, w znacznym stopniu obciąża, ale „występują nieliczne sytuacje”, gdy wsparcie nie jest potrzebne,
- **zawsze** – w każdej sytuacji wykonywania czynności, bez wsparcia osobowego lub sprzętowego czynność nie jest możliwa.

## Typowe zaniżenie: „czasami” przy codziennym problemie {#zanizenie}

„Czasami” to według samych wytycznych sytuacje rzadkie. Jeżeli pomoc jest potrzebna **codziennie**, to nie jest „czasami”. Przykłady:

- osoba z otępieniem, która nigdy nie wychodzi sama z domu, oceniona w czynności 3 jako „częściowe, czasami” – powinno być „zawsze”,
- osoba, która przy każdej kąpieli potrzebuje pomocy przy wejściu do wanny – „zawsze”, nie „często”,
- przypominanie o lekach dwa razy dziennie, każdego dnia – „zawsze”.

## Jak udowodnić częstotliwość {#dowod}

Częstotliwość najlepiej udowadniają zapisy w czasie:

1. [Dzienniczek funkcjonowania](https://bezzbywania.pl/artykuly/dzienniczek-funkcjonowania/) z 2–4 tygodni – pokazuje, ile razy na ile prób była potrzebna pomoc.
2. Rozpiska typowej doby.
3. Dokumentacja opisująca stały charakter ograniczenia („pacjent nie chodzi bez asekuracji”, „wymaga nadzoru całodobowego”).
4. Zeznania opiekuna, pielęgniarki, terapeuty.

## Choroby o zmiennym przebiegu {#zmienne}

Przy stwardnieniu rozsianym, chorobie Parkinsona (fazy on/off), padaczce, chorobie afektywnej dwubiegunowej czy schizofrenii stan zmienia się w ciągu dnia lub tygodni. Komisja widzi jeden moment. Wskaż:

- jaki odsetek dni lub godzin jest „złych”,
- czy nie da się przewidzieć, kiedy nastąpi pogorszenie (wtedy wsparcie musi być dostępne stale),
- co dzieje się w złym okresie.

## Seniorzy 75+ i limit „często” {#75plus}

Wytyczne przewidują dla osób po 75. roku życia w dziewięciu czynnościach (3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28, 31) **maksymalnie** „często” i „częściowe” – czyli 2,700 punktu. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że wytyczne nie są prawem powszechnie obowiązującym, a Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26) uznał, że ze zwrotu „adekwatnie do wieku” nie wynika norma pozwalająca obniżać ocenę z powodu wieku. Zobacz [seniorzy 75+](https://bezzbywania.pl/artykuly/seniorzy-75-plus-wytyczne/).

## Przykłady z samych wytycznych {#przyklady}

Wytyczne ilustrują każdą częstotliwość przykładem (parafraza):

- **czasami** – osoba niewidoma, która rzadko wychodzi z domu, przy zmianie pozycji ciała i myciu się potrzebuje wsparcia tylko w rzadkich sytuacjach, gdy jest poza domem (hotel, dom innej osoby),
- **często** – osoba na wózku, która nie zakłada sama ubrania na dolną część ciała, odzieży wierzchniej i butów: wsparcie częściowe przy ubieraniu się,
- **bardzo często** – osoba głucha przy przekazywaniu informacji innym osobom: wsparcie częściowe,
- **zawsze** – osoba niewidoma przy poruszaniu się w nieznanym środowisku: asysta lub biała laska w każdej sytuacji wyjścia z domu do nieznanego środowiska.

Wniosek: miarą jest to, w jakiej części sytuacji wykonywania danej czynności potrzebne jest wsparcie. Przykład „zawsze” dotyczy każdego wyjścia do nieznanego środowiska – niezależnie od tego, jak często takie wyjścia się zdarzają. „Czasami” w wytycznych dotyczy czynności, przy których problem pojawia się tylko w wyjątkowych okolicznościach.

## Częsty błąd w decyzjach {#blad}

Mylenie tego, jak często czynność **się odbywa**, z tym, jak często **przy niej potrzebne jest wsparcie**. Babcia, która nigdy nie wychodzi sama, nie potrzebuje wsparcia „czasami” tylko dlatego, że wychodzi raz w tygodniu. Jeśli decyzja tak to ujmuje – podnieś to we wniosku o ponowne rozpatrzenie.

## Źródła {#zrodla}

- [Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 11 ust. 7–8](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Wytyczne Pełnomocnika z 11.12.2024 r.](https://www.gov.pl/attachment/ca95b4e9-1a2f-48ee-8c65-5fef752f83f7)
- [Wyrok SO w Radomiu z 20.08.2026 r., VI Ua 6/26 (SAOS)](https://www.saos.org.pl/judgments/content/552013.html)
- [RPO do Pełnomocnika, 19.11.2025 r. (PDF)](https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2025-11/Do_Pelnomocnika_ozn_ustalanie_poziomu_wsparcia_19_11_2025.pdf)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/czestotliwosc-wsparcia-czasami-czesto-zawsze/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.