# Demencja i choroba Alzheimera: jak przejść ocenę WZON, żeby punkty odpowiadały rzeczywistości

Otępienie odbiera nie tylko pamięć, ale też wgląd w chorobę. Dlatego najczęstszy scenariusz wygląda tak – babcia mówi komisji, że sama gotuje, sama wychodzi, sama bierze leki. Komisja zapisuje. Rodzina, która wie, jak jest naprawdę, nie zostaje zapytana.


## Dlaczego przy demencji punkty bywają zaniżone {#dlaczego}

- **Brak wglądu.** Osoba z otępieniem szczerze wierzy, że radzi sobie sama. Jej odpowiedzi w wywiadzie są niewiarygodne nie z powodu złej woli, tylko choroby.
- **„Dobry moment”.** W obcym miejscu, rano, przy mobilizacji – funkcjonowanie wygląda lepiej niż wieczorem w domu.
- **Problemy poznawcze są niewidoczne.** Komisja widzi, że osoba chodzi, siedzi, rozmawia. Nie widzi, że za 10 minut zapomni rozmowę, a w nocy wyjdzie z domu.
- **Limit dla 75+.** Większość osób z otępieniem ma ponad 75 lat. Wytyczne Pełnomocnika z grudnia 2024 r. ograniczają dla tej grupy dziewięć czynności do maksymalnie 2,700 punktu – opisujemy to w [osobnym tekście](https://bezzbywania.pl/artykuly/seniorzy-75-plus-wytyczne/).

Przykład z mediów: Infor.pl opisał decyzję dla 92-latka z chorobą Alzheimera – 82 punkty, przy czym w czynności „załatwianie spraw urzędowych” uznano go za samodzielnego. GazetaPrawna.pl przytoczyła relację sędzi, której bliska 90-letnia osoba po udarze z demencją dostała 92 punkty w 2024 r., a rok później 81 – WZON uznał, że „odzyskała” częściową zdolność m.in. w poruszaniu się w nieznanym środowisku i prowadzeniu rozmowy.

## Najważniejszy krok: wysłuchanie opiekuna {#opiekun}

Urzędowy kwestionariusz samooceny sam przewiduje, że osoby z **zaburzeniami neuropoznawczymi** mogą nie być w stanie zrozumieć pytań ani udzielić odpowiedzi (przypis do części II PPW-K). Rozporządzenie pozwala uzyskać informacje od opiekuna faktycznego, gdy od osoby nie można ich uzyskać (§ 6 ust. 6).

Co zrobić:

1. W kwestionariuszu samooceny zaznacz, że osoba nie jest w stanie sporządzić samooceny, i opisz dlaczego ([jak wypełnić PPW-K](https://bezzbywania.pl/artykuly/kwestionariusz-samooceny-jak-wypelnic/)).
2. Razem z wnioskiem złóż [wniosek o przesłuchanie opiekuna](https://bezzbywania.pl/wzory/wniosek-o-przesluchanie-opiekuna/).
3. Na ocenie – spokojnie poproś o głos, gdy padają nieprawdziwe odpowiedzi.

## Czynności, które przy otępieniu są najczęściej zaniżane {#czynnosci}

- **3 – poruszanie się w nieznanym środowisku** i **5 – transport**: ryzyko zgubienia się. Jeżeli osoba nie wychodzi sama nigdy – to „zawsze”, nie „czasami”.
- **6 – klasyfikacja bodźców**: nie odróżnia gorącego od zimnego, dzwonka od telefonu, nie rozpoznaje zagrożenia.
- **9 – opanowanie nowej umiejętności**: nie nauczy się obsługi nowego pilota czy telefonu.
- **15 – troska o zdrowie** i **19 – leki**: myli dawki, nie pamięta, czy wzięła.
- **20 – realizowanie wyborów i decyzji**: podatność na oszustów, decyzje sprzeczne z własnym interesem.
- **21 – pozostawanie w domu samemu**: gaz, woda, otwieranie obcym, wychodzenie w nocy.
- **23 – kontrolowanie emocji i zachowań**: niepokój wieczorny, agresja, podejrzliwość. Zachowania oporujące lub niebezpieczne mogą uzasadniać **wsparcie szczególne**.
- **29 – finanse** i **31 – sprawy urzędowe**: nie rozumie wartości pieniądza, nie przeczyta pisma ze zrozumieniem.
- **32 – dzienny rozkład zajęć**: odwrócony rytm dobowy, brak inicjatywy.

Szczegółowe podpowiedzi: [32 czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/).

## Dowody, które działają przy demencji {#dowody}

- zaświadczenie lekarza (neurologa, psychiatry, geriatry, lekarza rodzinnego) z opisem skutków: orientacja, pamięć, ryzyko oddalenia się, potrzeba nadzoru,
- wyniki testów przesiewowych (np. MMSE, MoCA) z interpretacją,
- [dzienniczek](https://bezzbywania.pl/artykuly/dzienniczek-funkcjonowania/) z 2–4 tygodni, ze szczególnym uwzględnieniem wieczorów i nocy,
- dokumenty zdarzeń: zaginięcie zgłoszone na policję, interwencja pogotowia, pomyłka w lekach.

## Po decyzji {#po-decyzji}

Sprawdź w [aktach](https://bezzbywania.pl/artykuly/wglad-w-akta-sprawy-wzon/), czy w opiniach jest wzmianka o uzyskaniu informacji od opiekuna. Jeśli nie ma – to zarzut naruszenia § 6 ust. 6 rozporządzenia i art. 7, 77 § 1, 78 § 1 KPA. Policz punkty w [kalkulatorze](https://bezzbywania.pl/kalkulator/) i złóż [wniosek o ponowne rozpatrzenie](https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-napisac-wniosek-o-ponowne-rozpatrzenie/) w ciągu 14 dni.

Choroba postępuje. Jeżeli stan pogorszył się od oceny, możesz w każdym czasie złożyć wniosek o nową decyzję (art. 6b⁶ ust. 1 ustawy o rehabilitacji) – zobacz [odwołanie czy nowy wniosek](https://bezzbywania.pl/artykuly/odwolanie-czy-nowy-wniosek/).

## Dom opieki a świadczenie {#dom-opieki}

Świadczenie nie przysługuje w czasie pobytu m.in. w DPS i ZOL (art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniu wspierającym). Sąd Apelacyjny w Krakowie (III AUa 1035/25, 15.07.2026) oddalił jednak apelację ZUS w sprawie kobiety z otępieniem przebywającej w prywatnej, komercyjnej placówce opłacanej z własnych środków – świadczenie zostało przyznane. Więcej: [DPS i prywatne domy opieki](https://bezzbywania.pl/artykuly/dom-opieki-dps-a-swiadczenie-wspierajace/).

## Źródła {#zrodla}

- [Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 6, § 11](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Wzór kwestionariusza PPW-K (Dz.U. 2023 poz. 2732)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002732)
- [Infor.pl – 92-latek z chorobą Alzheimera, 82 punkty](https://samorzad.infor.pl/sektor/zadania/opieka_spoleczna/7529225,wzon-i-swiadczenie-wspierajace-ojciec-dostal-82-punkty-corka-pyta-czy-ma-sens-odwolanie-czy-moga-zabrac-punkty-w-odwolaniu.html)
- [GazetaPrawna.pl – czy system zaniża świadczenia dla seniorów](https://www.gazetaprawna.pl/twoje-prawo/swiadczenia/artykuly/11238988,czy-system-zaniza-swiadczenia-dla-seniorow-kontrowersje-wokol-decyzji.html)
- [Wyrok SA w Krakowie z 15.07.2026 r., III AUa 1035/25 (SAOS)](https://www.saos.org.pl/judgments/content/551412.html)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/demencja-i-alzheimer/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.