# Jak przygotować się do oceny poziomu potrzeby wsparcia w WZON

Ocena trwa zwykle krótko, a jej skutki – nawet 7 lat. Dobre przygotowanie zajmuje jeden wieczór. Oto lista, którą możesz wydrukować.


## Jak wygląda ocena {#przebieg}

Skład ustalający (co najmniej dwóch specjalistów różnych zawodów – rozporządzenie wymienia m.in. fizjoterapeutę, psychologa, pedagoga, pedagoga specjalnego, pracownika socjalnego, doradcę zawodowego i pielęgniarkę; § 2–3) przeprowadza „w jednym miejscu i czasie” trzy czynności (§ 6 ust. 1 rozporządzenia):

- **obserwację** – jak osoba się zachowuje i funkcjonuje,
- **wywiad bezpośredni** – pytania do osoby o jej funkcjonowanie w 32 czynnościach,
- **ocenę funkcjonowania** – prośby o wykonanie konkretnych działań (np. wstań, podnieś przedmiot, powiedz, jaki jest dzień).

Każdy członek składu sporządza pisemną opinię. W ciągu 7 dni wypełniają wspólnie formularz z punktami, a decyzję podpisują w ciągu 14 dni od wypełnienia formularza (§ 6 ust. 8, § 7, § 8 rozporządzenia).

## Gdy nie możesz przyjść w wyznaczonym terminie {#nieobecnosc}

Zawiadomienie o terminie i miejscu oceny WZON musi doręczyć co najmniej 7 dni wcześniej (§ 4 ust. 1). Jeżeli nie możesz się stawić z ważnej przyczyny (np. szpital, nagłe pogorszenie), zgłoś to i usprawiedliw nieobecność **w ciągu 14 dni od wyznaczonego terminu** (§ 4 ust. 4). Jeżeli WZON nie uzna usprawiedliwienia, pozostawi sprawę bez rozpoznania – dlatego nie zwlekaj i dołącz dowód (np. kartę informacyjną ze szpitala).

## Dokumenty do zabrania {#dokumenty}

- dowód osobisty (skład weryfikuje tożsamość),
- orzeczenie o niepełnosprawności / stopniu niepełnosprawności,
- dokumentacja opisująca **funkcjonowanie** – zobacz [dokumentacja do WZON](https://bezzbywania.pl/artykuly/dokumentacja-do-wzon/),
- [dzienniczek funkcjonowania](https://bezzbywania.pl/artykuly/dzienniczek-funkcjonowania/) i rozpiska typowej doby,
- lista leków i informacja, kto je podaje,
- technologie wspomagające, z których osoba korzysta na co dzień (balkonik, aparat słuchowy, okulary, pieluchomajtki – nie zostawiaj ich w domu „żeby wyglądało gorzej”, ale też nie ukrywaj, że bez nich osoba nie funkcjonuje).

## Notatki: 32 czynności w pigułce {#notatki}

Przygotuj jedną kartkę z krótkimi hasłami przy każdej czynności, w której jest trudność: co się dzieje, kto pomaga, jak często. Stres na komisji powoduje, że ludzie zapominają o najważniejszych rzeczach (np. o nocnych wstawaniach, nietrzymaniu moczu, epizodach agresji). Lista czynności z opisami: [32 czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/).

## Opiekun: zadbaj o to wcześniej {#opiekun}

Jeżeli osoba ma otępienie, niepełnosprawność intelektualną, autyzm, chorobę psychiczną albo afazję – nie licz na to, że skład sam zapyta opiekuna. Złóż **pisemny wniosek o wysłuchanie opiekuna faktycznego** najlepiej już z wnioskiem do WZON, a najpóźniej przed oceną. Wzór: [wniosek o przesłuchanie opiekuna](https://bezzbywania.pl/wzory/wniosek-o-przesluchanie-opiekuna/).

Ministerstwo w odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 3553 (sierpień 2026) napisało, że obecność innej osoby jest co do zasady „niewskazana”, ale dopuszczalna m.in. przy znacznych trudnościach w komunikowaniu się, a o obecności decydują członkowie składu. Jednocześnie potwierdziło, że gdy nie można uzyskać informacji od samej osoby, można je uzyskać od opiekuna faktycznego, a specjaliści powinni to zaznaczyć w opinii. Szczegóły i argumenty: [opiekun na komisji](https://bezzbywania.pl/artykuly/opiekun-na-komisji-prawo-do-wysluchania/).

## W trakcie oceny {#w-trakcie}

- **Nie mobilizuj się ponad miarę.** Wiele osób „staje na głowie”, żeby dobrze wypaść. Komisja ma zobaczyć typowe funkcjonowanie.
- **Mów o typowych i gorszych dniach.** Jeśli stan jest zmienny – powiedz, jak często są złe dni.
- **Nie zgadzaj się milcząco na skróty.** Gdy słyszysz „czyli sama się pani myje?”, a to nieprawda – sprostuj: „Nie. Myje mnie córka, bo nie utrzymuję równowagi”.
- **Odpowiadaj o zdolności, nie o tym, kto co robi** – zobacz [zdolność, a nie nawyki](https://bezzbywania.pl/artykuly/zdolnosc-a-nie-nawyki/).
- **Poproś o odnotowanie** ważnych informacji i o przyjęcie dokumentów do akt.
- Masz prawo zażądać, by członek składu okazał dokument potwierdzający wyznaczenie go do składu (§ 6 ust. 2).

## Gdy opiekuna wypraszają {#wypraszanie}

Spokojnie powiedz: „Mama ma otępienie i nie jest w stanie wiarygodnie opisać swojego funkcjonowania. Zgodnie z § 6 ust. 6 rozporządzenia proszę o wysłuchanie mnie jako opiekuna faktycznego. Złożyliśmy w tej sprawie pisemny wniosek”. Jeśli skład odmówi – poproś o odnotowanie odmowy, a po wyjściu od razu zapisz przebieg. To materiał do [wniosku o ponowne rozpatrzenie](https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-napisac-wniosek-o-ponowne-rozpatrzenie/).

## Zaraz po ocenie {#po}

Tego samego dnia spisz: kto był w składzie, ile trwała ocena, jakie pytania padły, co osoba odpowiedziała, czy wysłuchano opiekuna, czy przejrzano dokumenty. Podpisz notatkę i ewentualnie poproś drugą obecną osobę o podpis. Po doręczeniu decyzji porównaj wynik w [kalkulatorze](https://bezzbywania.pl/kalkulator/) i sprawdź [jak czytać decyzję](https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-czytac-decyzje-wzon/).

## Źródła {#zrodla}

- [Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 6–8](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Odpowiedź MRPiPS na zapytanie nr 3553 w sprawie obecności opiekunów (PDF, Sejm)](https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDWWJ4T/z03553-o1.pdf)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/jak-przygotowac-sie-do-oceny-wzon/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.