# Po udarze: jak opisać skutki dla WZON, żeby nie stracić punktów

Udar rzadko odbiera tylko sprawność ręki czy nogi. Często zabiera też słowa, pamięć, koncentrację i nastrój. Ocena, która widzi tylko niedowład, pomija połowę problemu.


## Przykłady z praktyki {#przyklady}

- **SR Szczecin-Centrum, IX U 989/25 (4.09.2026)** – 48-latka po udarze z niedowładem lewostronnym, zaburzeniami pamięci i koncentracji, depresją i lękiem. WZON przyznał 50 punktów, a po wniosku o ponowne rozpatrzenie **47** – z zerami m.in. przy zmianie pozycji ciała, klasyfikacji bodźców, przekazywaniu informacji, prowadzeniu rozmowy, toalecie i jedzeniu. Biegła pielęgniarka w sądzie podniosła ocenę 20 z 30 kwestionowanych pozycji (np. zmiana pozycji ciała z 0 do 3,42, jedzenie i picie z 0 do 2,7) – sąd ustalił **71 punktów**.
- **Interpelacja nr 8216 (19.02.2025)** – poseł opisał mężczyznę po udarze z paraliżem części ciała, któremu ustalono 52 punkty.
- **Relacja sędzi sądu okręgowego opisana przez GazetaPrawna.pl (27.04.2026)** – bliska jej, niemal 90-letnia osoba po udarze z demencją: 92 punkty w 2024 r., 81 w 2025 r. (WZON uznał, że „odzyskała” częściową zdolność m.in. w poruszaniu się w nieznanym środowisku i w prowadzeniu rozmowy), po ponownym rozpatrzeniu 80.

## Trzy wymiary skutków udaru {#wymiary}

Rozporządzenie każe oceniać zdolność w odniesieniu do niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej i sensorycznej (§ 11 ust. 1), a przy kilku rodzajach brać najwyższy współczynnik rodzaju i częstotliwości (§ 11 ust. 10). Po udarze opisz wszystkie:

1. **Ruch** – niedowład, spastyczność, równowaga, upadki, jedna sprawna ręka.
2. **Komunikacja** – afazja (rozumienie i/lub mówienie), dyzartria, trudności w czytaniu i pisaniu.
3. **Funkcje poznawcze i emocje** – pamięć, uwaga, planowanie, zaniedbywanie połowy pola widzenia, depresja poudarowa, labilność emocjonalna.

## Czynności, w których najczęściej pojawiają się zera {#zera}

- **1 – zmiana pozycji ciała**: wstawanie, przesiadanie się z jedną sprawną stroną.
- **4 – sięganie i chwytanie**: jedna ręka nie wystarcza do otwarcia słoika, zapięcia guzików, krojenia.
- **6 – klasyfikacja bodźców**: zaniedbywanie jednej strony, nieocenianie zagrożeń.
- **7, 8 – przekazywanie informacji i rozmowa**: przy afazji – kluczowe; nawet gdy osoba „mówi”, często nie przekaże informacji lekarzowi czy urzędnikowi.
- **9 – nowa umiejętność**: nauka obsługi z jedną ręką, nowe pomoce.
- **10 – koncentracja**: męczliwość, przerywanie czynności.
- **12–17 – samoobsługa**: kąpiel, toaleta, ubieranie się jedną ręką.
- **19 – leki**: leki przeciwkrzepliwe – ich pomylenie jest groźne.
- **27 – posiłki**: bezpieczeństwo w kuchni.
- **29, 31 – finanse i urzędy**: liczenie, czytanie ze zrozumieniem, podpis.

## Afazja i wywiad {#afazja}

Osoba z afazją może nie zrozumieć pytań albo nie umieć odpowiedzieć – a skład opiera się na wywiadzie bezpośrednim. Ministerstwo w odpowiedzi na zapytanie nr 3553 uznało obecność osoby pomagającej w komunikacji za zasadną przy osobach mających znaczne trudności w porozumiewaniu się za pomocą mowy. Złóż [wniosek o przesłuchanie opiekuna](https://bezzbywania.pl/wzory/wniosek-o-przesluchanie-opiekuna/) i dołącz opinię logopedy lub neurologopedy.

## Dowody {#dowody}

Karta informacyjna z oddziału udarowego i rehabilitacji (często zawiera skale funkcjonalne), opinia fizjoterapeuty, logopedy, neuropsychologa, zaświadczenie lekarza z opisem skutków, [dzienniczek](https://bezzbywania.pl/artykuly/dzienniczek-funkcjonowania/).

## Poprawa i pogorszenie {#zmiany}

W pierwszych miesiącach po udarze stan może się zmieniać. Jeśli od oceny nastąpiło pogorszenie (np. kolejny udar), złóż wniosek o nową decyzję (art. 6b⁶ ust. 1 ustawy o rehabilitacji). Jeśli WZON po wniosku o ponowne rozpatrzenie obniżył punkty – zobacz [czy WZON może obniżyć punkty](https://bezzbywania.pl/artykuly/czy-wzon-moze-obnizyc-punkty/).

## Lista kontrolna po udarze {#lista}

- Karta informacyjna ze szpitala i z oddziału rehabilitacji – z opisem niedowładu, afazji, zaburzeń połykania.
- Opinia neuropsychologa lub logopedy, jeśli była robiona – to najlepszy dowód zaburzeń poznawczych i komunikacji.
- Dzienniczek z 2–4 tygodni pokazujący, ile czasu zajmuje ubieranie się, jedzenie, mycie (kryterium „w standardowym czasie” z § 10 ust. 1 rozporządzenia).
- Opis ryzyka upadku: czy ktoś asekuruje przy chodzeniu, przy wejściu do wanny.
- Informacja o zmianach zachowania – drażliwość, apatia, brak inicjatywy (zdolność do „zainicjowania” czynności też jest oceniana).
- Jeśli rehabilitacja trwa – rozważ termin wniosku. Wynik dotyczy stanu w chwili oceny, a decyzja może być ważna kilka lat; przy znaczącym pogorszeniu możesz złożyć nowy wniosek w każdym czasie (art. 6b⁶ ust. 1).

## Źródła {#zrodla}

- [Wyrok SR Szczecin-Centrum, IX U 989/25 (SAOS)](https://www.saos.org.pl/judgments/content/551657.html)
- [Interpelacja nr 8216 (API Sejmu)](https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/8216)
- [GazetaPrawna.pl – czy system zaniża świadczenia dla seniorów](https://www.gazetaprawna.pl/twoje-prawo/swiadczenia/artykuly/11238988,czy-system-zaniza-swiadczenia-dla-seniorow-kontrowersje-wokol-decyzji.html)
- [Odpowiedź MRPiPS na zapytanie nr 3553 (PDF)](https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDWWJ4T/z03553-o1.pdf)
- [Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 11](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/artykuly/po-udarze/ (Bez Zbywania, aktualizacja 27.10.2026). To nie jest porada prawna.