# Czynność 2: Poruszanie się w znanym środowisku – jak opisać potrzebę wsparcia

Czynność 2 z 32 · Mobilność

Poruszanie się w znanym środowisku to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

## Definicja z rozporządzenia

Poruszanie się w znanym środowisku – polegające na zdolności do chodzenia i poruszania się w obrębie mieszkania lub domu, z uwzględnieniem wchodzenia i schodzenia ze schodów, docierania do wszystkich pomieszczeń w zamieszkiwanym mieszkaniu lub domu oraz poruszania się w bezpośrednim otoczeniu mieszkania lub domu.
§ 10 ust. 2 pkt 2 [rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)

**Zasada:** Oceniaj, czy osoba JEST W STANIE poruszać się sama i bezpiecznie – nie to, czy akurat wychodzi. Jeśli nie wychodzi sama, bo by upadła albo się zgubiła, to jest potrzeba wsparcia.

## Sytuacje, które warto opisać (11)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

- Chodzenie po mieszkaniu i docieranie do wszystkich pomieszczeń fizyczna
- Wchodzenie i schodzenie po schodach fizyczna
- Pokonywanie progów, dywanów, wąskich przejść fizyczna
- Chodzenie bez upadków (potknięcia, zawroty głowy, zatrzymanie chodu) fizyczna
- Konieczność balkonika, kul lub wózka w domu fizyczna
- Odnajdywanie właściwego pomieszczenia (np. mylenie łazienki z kuchnią lub pokojów) psychiczna, intelektualna
- Poruszanie się w nocy (np. do toalety) bez dezorientacji psychiczna, intelektualna
- Wyjście na klatkę schodową, podwórko, do ogrodu i powrót do mieszkania fizyczna, psychiczna, intelektualna
- Rozpoznawanie własnego mieszkania (np. chce „wracać do domu”) psychiczna, intelektualna
- Orientacja w mieszkaniu przy słabym wzroku (meble, otwarte drzwi) sensoryczna
- Niewychodzenie z pokoju z powodu lęku lub braku napędu psychiczna

## Co mówią wytyczne dla specjalistów
Według wytycznych osoba na wózku, który sama napędza rękami, wymaga przy czynnościach 2 i 3 wsparcia **pełnego**, a wsparcie **szczególne** przysługuje, gdy wózek musi pchać inna osoba (brak aktywności lub siły rąk albo brak świadomości).
Źródło: [wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (PDF, gov.pl)](https://www.gov.pl/attachment/ca95b4e9-1a2f-48ee-8c65-5fef752f83f7). Wytyczne nie są prawem powszechnie obowiązującym.

## Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność |  | Rodzaj wsparcia | czasami (0,50) | często (0,75) | bardzo często (0,95) | zawsze (1,00)
 | towarzyszące (0,80) | 1,600 | 2,400 | 3,040 | 3,200
 | częściowe (0,90) | 1,800 | 2,700 | 3,420 | 3,600
 | pełne (0,99) | 1,980 | 2,970 | 3,762 | 3,960
 | szczególne (1,00) | 2,000 | 3,000 | 3,800 | 4,000

Do wyniku wchodzi tylko [25 najwyższych wartości](https://bezzbywania.pl/artykuly/top-25-na-czym-sie-skupic/) z 32. Znaczenie pojęć: [rodzaje wsparcia](https://bezzbywania.pl/artykuly/rodzaje-wsparcia-towarzyszace-czesciowe-pelne-szczegolne/) · [częstotliwość](https://bezzbywania.pl/artykuly/czestotliwosc-wsparcia-czasami-czesto-zawsze/).

## Jak to opisać – szablon

Czynność 2 – poruszanie się w znanym środowisku:
[Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby].
Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią].
Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy].
Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: [kalkulator punktów](https://bezzbywania.pl/kalkulator/) (przygotuje pismo) i [wzór dzienniczka](https://bezzbywania.pl/wzory/dzienniczek-opis-funkcjonowania/).

[← 1. Zmiana pozycji ciała](https://bezzbywania.pl/czynnosci/1-zmiana-pozycji-ciala/) · [3. Poruszanie się w nieznanym środowisku →](https://bezzbywania.pl/czynnosci/3-poruszanie-sie-w-nieznanym-srodowisku/)
[Wszystkie 32 czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/)

## Źródła

- [Rozporządzenie MRiPS z 23.11.2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581) – ISAP](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (gov.pl)](https://www.gov.pl/attachment/ca95b4e9-1a2f-48ee-8c65-5fef752f83f7)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/czynnosci/2-poruszanie-sie-w-znanym-srodowisku/ (Bez Zbywania, aktualizacja 28.10.2026). To nie jest porada prawna.