# Czynność 20: Realizowanie wyborów i decyzji – jak opisać potrzebę wsparcia

Czynność 20 z 32 · Relacje, emocje, bezpieczeństwo

Realizowanie wyborów i decyzji to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

## Definicja z rozporządzenia

Realizowanie wyborów i decyzji – polegające na zdolności do realizowania własnych wyborów i decyzji, w tym zdolność do przeanalizowania problemu, identyfikacji dostępnych możliwości działania, wyboru najlepszej z tych możliwości oraz zdolność do oceny skutków dokonanego wyboru i wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań.
§ 10 ust. 2 pkt 20 [rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)

**Zasada:** Oceniaj zdolność do nawiązania i utrzymania kontaktu, bezpiecznego pozostania samemu i panowania nad emocjami – np. wycofanie w depresji, niepoznawanie bliskich, zachowania wymagające nadzoru.

## Sytuacje, które warto opisać (8)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

- Rozpoznanie problemu i rozwiązań (brak leków, awaria sprzętu) psychiczna, intelektualna
- Codzienne decyzje (co zjeść, co ubrać, czy wyjść) psychiczna, intelektualna
- Ocena skutków (otwieranie drzwi obcym, przekazywanie pieniędzy, umowy) psychiczna, intelektualna
- Wywiązywanie się ze zobowiązań (płatności, spotkania) psychiczna, intelektualna
- Podatność na manipulację i oszustwa („na wnuczka”, akwizytorzy) psychiczna, intelektualna
- Decyzje pod wpływem urojeń, lęku, impulsywności psychiczna
- Niemożność podjęcia decyzji (depresja) psychiczna
- Decyzje o leczeniu i zdrowiu psychiczna, intelektualna

## Uwaga: „limit 75+”
To jedna z dziewięciu czynności (3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28, 31), przy których wytyczne z 11.12.2024 r. dopuszczają u osób po 75. roku życia „wymagających wsparcia z racji wieku” maksymalnie wsparcie częściowe i częstotliwość „często” – czyli **2,700 pkt** zamiast 4,000. Jeśli w decyzji widzisz 2,700 w tych pozycjach, a trudności wynikają z choroby (otępienie, udar, niewidzenie), a nie z samego wieku – zakwestionuj to. Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26) uznał, że wytyczne nie mogą ograniczać liczby punktów. [Jak to zrobić](https://bezzbywania.pl/artykuly/seniorzy-75-plus-wytyczne/).

## Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność |  | Rodzaj wsparcia | czasami (0,50) | często (0,75) | bardzo często (0,95) | zawsze (1,00)
 | towarzyszące (0,80) | 1,600 | 2,400 | 3,040 | 3,200
 | częściowe (0,90) | 1,800 | 2,700 | 3,420 | 3,600
 | pełne (0,99) | 1,980 | 2,970 | 3,762 | 3,960
 | szczególne (1,00) | 2,000 | 3,000 | 3,800 | 4,000

Do wyniku wchodzi tylko [25 najwyższych wartości](https://bezzbywania.pl/artykuly/top-25-na-czym-sie-skupic/) z 32. Znaczenie pojęć: [rodzaje wsparcia](https://bezzbywania.pl/artykuly/rodzaje-wsparcia-towarzyszace-czesciowe-pelne-szczegolne/) · [częstotliwość](https://bezzbywania.pl/artykuly/czestotliwosc-wsparcia-czasami-czesto-zawsze/).

## Jak to opisać – szablon

Czynność 20 – realizowanie wyborów i decyzji:
[Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby].
Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią].
Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy].
Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: [kalkulator punktów](https://bezzbywania.pl/kalkulator/) (przygotuje pismo) i [wzór dzienniczka](https://bezzbywania.pl/wzory/dzienniczek-opis-funkcjonowania/).

[← 19. Stosowanie zalecanych środków terapeutycznych](https://bezzbywania.pl/czynnosci/19-stosowanie-zalecanych-srodkow-terapeutycznych/) · [21. Pozostawanie w domu samemu →](https://bezzbywania.pl/czynnosci/21-pozostawanie-w-domu-samemu/)
[Wszystkie 32 czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/)

## Źródła

- [Rozporządzenie MRiPS z 23.11.2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581) – ISAP](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (gov.pl)](https://www.gov.pl/attachment/ca95b4e9-1a2f-48ee-8c65-5fef752f83f7)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/czynnosci/20-realizowanie-wyborow-i-decyzji/ (Bez Zbywania, aktualizacja 28.10.2026). To nie jest porada prawna.