# Czynność 4: Sięganie, chwytanie i manipulowanie przedmiotami użytkowymi – jak opisać potrzebę wsparcia

Czynność 4 z 32 · Mobilność

Sięganie, chwytanie i manipulowanie przedmiotami użytkowymi to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

## Definicja z rozporządzenia

Sięganie, chwytanie i manipulowanie przedmiotami użytkowymi – polegające na zdolności do precyzyjnego używania ręki, w tym do chwytania, manipulowania, wypuszczania i odstawiania przedmiotów na miejsce w domu i poza nim, wykonywania precyzyjnych ruchów palcami rąk oraz zdolności do omijania przeszkód podczas wykonywania tych czynności.
§ 10 ust. 2 pkt 4 [rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)

**Zasada:** Oceniaj, czy osoba JEST W STANIE poruszać się sama i bezpiecznie – nie to, czy akurat wychodzi. Jeśli nie wychodzi sama, bo by upadła albo się zgubiła, to jest potrzeba wsparcia.

## Sytuacje, które warto opisać (10)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

- Sięganie po przedmioty z półki lub szafki i odstawianie ich fizyczna
- Chwytanie i utrzymanie przedmiotów (kubek, sztućce, klucze) bez upuszczania fizyczna
- Precyzyjne ruchy palców (guziki, opakowania, przekręcanie klucza) fizyczna
- Podnoszenie rzeczy z podłogi fizyczna
- Przenoszenie cięższych rzeczy (garnek z wodą, torba) fizyczna
- Drżenie rąk, słaby chwyt, ból dłoni fizyczna
- Używanie przedmiotów zgodnie z przeznaczeniem (np. myli pilota z telefonem) psychiczna, intelektualna
- Odkładanie rzeczy na miejsce (chowa w przypadkowych miejscach, gubi klucze, dokumenty) psychiczna, intelektualna
- Odnalezienie przedmiotu bez kontroli wzrokowej sensoryczna
- Bezpieczne używanie noża, nożyczek, zapałek psychiczna, intelektualna

## Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność |  | Rodzaj wsparcia | czasami (0,50) | często (0,75) | bardzo często (0,95) | zawsze (1,00)
 | towarzyszące (0,80) | 1,600 | 2,400 | 3,040 | 3,200
 | częściowe (0,90) | 1,800 | 2,700 | 3,420 | 3,600
 | pełne (0,99) | 1,980 | 2,970 | 3,762 | 3,960
 | szczególne (1,00) | 2,000 | 3,000 | 3,800 | 4,000

Do wyniku wchodzi tylko [25 najwyższych wartości](https://bezzbywania.pl/artykuly/top-25-na-czym-sie-skupic/) z 32. Znaczenie pojęć: [rodzaje wsparcia](https://bezzbywania.pl/artykuly/rodzaje-wsparcia-towarzyszace-czesciowe-pelne-szczegolne/) · [częstotliwość](https://bezzbywania.pl/artykuly/czestotliwosc-wsparcia-czasami-czesto-zawsze/).

## Jak to opisać – szablon

Czynność 4 – sięganie, chwytanie i manipulowanie przedmiotami użytkowymi:
[Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby].
Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią].
Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy].
Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: [kalkulator punktów](https://bezzbywania.pl/kalkulator/) (przygotuje pismo) i [wzór dzienniczka](https://bezzbywania.pl/wzory/dzienniczek-opis-funkcjonowania/).

[← 3. Poruszanie się w nieznanym środowisku](https://bezzbywania.pl/czynnosci/3-poruszanie-sie-w-nieznanym-srodowisku/) · [5. Przemieszczanie się środkami transportu →](https://bezzbywania.pl/czynnosci/5-przemieszczanie-sie-srodkami-transportu/)
[Wszystkie 32 czynności](https://bezzbywania.pl/czynnosci/)

## Źródła

- [Rozporządzenie MRiPS z 23.11.2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581) – ISAP](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002581)
- [Wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (gov.pl)](https://www.gov.pl/attachment/ca95b4e9-1a2f-48ee-8c65-5fef752f83f7)

---
Źródło: https://bezzbywania.pl/czynnosci/4-sieganie-chwytanie-i-manipulowanie-przedmiotami-uzytkowymi/ (Bez Zbywania, aktualizacja 28.10.2026). To nie jest porada prawna.