Bez Zbywania

Pieniądze i ZUS · Opublikowano:

Od kiedy należy się świadczenie wspierające – i jak nie stracić wyrównania

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Między wnioskiem do WZON a decyzją mijają często miesiące. Te miesiące nie przepadają – pod warunkiem, że po decyzji szybko złożysz wniosek do ZUS. Spóźnienie choćby o kilka dni może kosztować kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Zasady z art. 26

Ustawa o świadczeniu wspierającym:

  1. Reguła ogólna: prawo do świadczenia ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do ZUS (art. 26 ust. 1).
  2. Wyrównanie: jeżeli wniosek do ZUS zostanie złożony w okresie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji WZON, prawo ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek do WZON (art. 26 ust. 2).
  3. Odwołanie do sądu: gdy złożono odwołanie od decyzji WZON, te 3 miesiące liczy się od dnia uprawomocnienia się decyzji (art. 26 ust. 4).
  4. Najwcześniej: wniosku do ZUS nie można złożyć wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja WZON stała się ostateczna (art. 9 ust. 2).
  5. Do kiedy: świadczenie ustala się na czas ważności decyzji WZON, do końca miesiąca, w którym ona wygasa (art. 26 ust. 5).

Przykład z sądu

SO w Suwałkach (III U 423/25, 13.05.2026): WZON wydał decyzję 4 lipca 2025 r. (85 pkt, od 4 lutego 2025 r.). Termin na wniosek do ZUS „z wyrównaniem” upływał 4 października 2025 r. Wniosek złożono 20 października 2025 r. ZUS przyznał świadczenie od października 2025 r. i odmówił za okres od lutego do września. Sąd oddalił odwołanie.

Przy 85 pkt (120% renty socjalnej) to kilka tysięcy złotych miesięcznie – za osiem miesięcy łącznie kilkanaście tysięcy złotych straty przez 16 dni spóźnienia.

Uwaga: data wydania, nie doręczenia

Termin z art. 26 ust. 2 liczy się od dnia wydania decyzji WZON, a nie od jej doręczenia. Jeśli decyzja szła pocztą dwa tygodnie, masz mniej czasu, niż myślisz. Data wydania jest na decyzji.

Jak to pogodzić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie

Wniosek do ZUS możesz złożyć dopiero, gdy decyzja jest ostateczna – a nie jest, dopóki biegnie 14-dniowy termin na wniosek o ponowne rozpatrzenie lub dopóki WZON go rozpatruje.

Nie znaleźliśmy oficjalnych wytycznych ZUS rozstrzygających wszystkie konfiguracje (np. wniosek do ZUS na podstawie decyzji, od której jednocześnie toczy się odwołanie). W wątpliwej sytuacji zapytaj w ZUS i zachowaj odpowiedź na piśmie.

Opiekun z świadczeniem pielęgnacyjnym

Złożenie wniosku do ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna (według MRPiPS – sam wniosek do WZON go nie wstrzymuje). Najpierw porównaj kwoty: świadczenie wspierające a pielęgnacyjne.

Kalkulator

Kalkulator terminów pokazuje datę końca 3-miesięcznego okresu z art. 26 ust. 2 na podstawie daty wydania decyzji.

Najczęstsze pytania

Decyzja przyszła po dwóch tygodniach, a ja byłem w szpitalu. Czy termin 3 miesięcy można przywrócić? Ustawa nie przewiduje przywrócenia tego terminu, a w sprawie III U 423/25 sąd zastosował go ściśle. Nie zakładaj, że uda się go przedłużyć. Wyjątkiem jest wyrok SA w Rzeszowie z 23.07.2026 r. (III AUa 105/26): kobiecie z chorobą Alzheimera, której nikt nie pouczył, co zrobić po decyzji WZON, sąd przyznał świadczenie także za miesiące sprzed spóźnionego wniosku, powołując się na obowiązek informowania strony (art. 9 k.p.a.). Jeśli Twoja sytuacja jest podobna – odwołaj się od decyzji ZUS i powołaj ten wyrok.

Wniosek do ZUS złożył mój pełnomocnik. Czy to wystarczy? Wniosek może złożyć osoba z niepełnosprawnością lub osoba upoważniona do jej reprezentowania, np. opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej (MRPiPS). Ważne, by wniosek wpłynął w terminie.

ZUS przyznał świadczenie od późniejszego miesiąca niż się należało. Przyznanie świadczenia nie wymaga decyzji – ZUS udostępnia informację (art. 13 ust. 1–2). W sprawach odmowy ZUS wydaje decyzję (art. 13 ust. 4) – tak było w sprawie III U 423/25, gdzie ZUS decyzją odmówił świadczenia za wcześniejsze miesiące. Od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do sądu okręgowego (wydział pracy i ubezpieczeń społecznych), wnoszone za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od doręczenia. Jeśli dostałeś tylko informację o przyznaniu od późniejszego miesiąca, wystąp do ZUS na piśmie o wydanie decyzji co do wcześniejszego okresu – ustawa nie opisuje wprost tej sytuacji, więc zachowaj kopię pisma. Zobacz ZUS a WZON.

Źródła

Czytaj dalej

Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.