Gdy WZON zwleka: ponaglenie i skarga na bezczynność
Czekanie na komisję miesiącami to najczęstsza skarga na WZON. Prawo daje narzędzia, by to przyspieszyć – i choć nie zawsze działają szybko, zostawiają ślad, który może się przydać.
Jakie są terminy
Wnioski o wydanie decyzji, o ponowne rozpatrzenie i o nową decyzję WZON rozpatruje w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu (art. 6b⁴ ust. 5 ustawy o rehabilitacji). Gdy terminu nie dotrzyma, ma obowiązek zawiadomić Cię o przyczynach, wskazać nowy termin i pouczyć o prawie do ponaglenia (art. 36 § 1 KPA).
Skala problemu
- NIK (kontrola w Wielkopolsce, 13.08.2025): do końca 2024 r. tylko 25,7% wniosków zakończyło się decyzją; na początku 2025 r. 23,7 tys. spraw czekało, ponad 69% po terminie.
- RPO (6.06.2024) opisał wnioskodawczynię, której termin oceny wyznaczono na koniec sierpnia, a zmarła w kwietniu.
- Prawo.pl (4.11.2025) przytaczało relacje o 13 miesiącach oczekiwania na Śląsku.
- Historia nastoletniej Hani Barczak, która zmarła przed komisją, skłoniła ministerstwo do zapowiedzi zmian (Business Insider, 6.08.2026).
Dane o czasie oczekiwania: statystyki.
Ponaglenie (art. 37 KPA)
Ponaglenie możesz złożyć, gdy sprawa nie została załatwiona w terminie (bezczynność) albo postępowanie trwa dłużej niż to niezbędne (przewlekłość). Ponaglenie:
- musi zawierać uzasadnienie (art. 37 § 2) – wystarczy opis: data wniosku, upływ terminu, sytuacja zdrowotna, skutki zwłoki;
- wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a gdy organu wyższego stopnia nie ma – do organu prowadzącego (art. 37 § 3). Zaadresuj je „za pośrednictwem WZON w …” – zespół ma 7 dni na przekazanie go dalej ze swoim stanowiskiem (art. 37 § 4);
- złożone przed upływem terminu zostanie pozostawione bez rozpoznania (art. 37 § 3a).
W uzasadnieniu napisz konkretnie o stanie zdrowia: wiek, choroba terminalna, postępujące otępienie, koszty opieki. Szablon: wzór ponaglenia.
Skarga na bezczynność do WSA
Po wniesieniu ponaglenia możesz złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłość do wojewódzkiego sądu administracyjnego – za pośrednictwem WZON. Sąd może zobowiązać organ do wydania decyzji, stwierdzić rażące naruszenie prawa, wymierzyć grzywnę i przyznać sumę pieniężną.
Przykład: WSA w Łodzi (II SAB/Łd 150/24, 28.01.2025) stwierdził bezczynność WZON w Łodzi w sprawie poziomu potrzeby wsparcia z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę 3 000 zł i przyznał skarżącej 1 500 zł oraz zwrot kosztów.
Skarga do WSA jest płatna (wpis), ale można wnioskować o zwolnienie z kosztów i pełnomocnika z urzędu (prawo pomocy). Szczegóły sprawdź w punkcie bezpłatnej pomocy prawnej.
Droga przez sąd pracy
Art. 477⁹ § 4 KPC przewiduje, że jeśli wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od zgłoszenia żądania, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Nie znaleźliśmy opublikowanych wyroków, w których tę drogę zastosowano w sprawach o poziom potrzeby wsparcia – skonsultuj ją z prawnikiem.
Co jeszcze możesz zrobić
- Pamiętaj o terminie na ZUS po decyzji. Zwłoka WZON nie przepada w całości: jeśli w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji WZON złożysz wniosek do ZUS, świadczenie przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek do WZON (art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym). Szczegóły: wyrównanie od kiedy.
- Skarga do wojewody (WZON działa w urzędzie wojewódzkim) i do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, który nadzoruje ustalanie poziomu potrzeby wsparcia.
- Wniosek do RPO – Rzecznik zajmował się przewlekłością w WZON.
Źródła
- Ustawa o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 873), art. 9, 26
- Ustawa o rehabilitacji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 884), art. 6b⁴ ust. 5
- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691), art. 35–37
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 477⁹ (arslege.pl)
- NIK – orzekanie i ustalanie poziomu wsparcia w Wielkopolsce
- RPO do Pełnomocnika, 6.06.2024 r. (PDF)
- Wyrok WSA w Łodzi, II SAB/Łd 150/24 (Inforlex)
- Prawo.pl – nad jakimi zmianami będzie pracować MRPiPS
- Business Insider – historia Hani Barczak
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.
