Rodzaje niepełnosprawności · Opublikowano: 27.10.2026

Osoba leżąca lub obłożnie chora: jak przejść przez ocenę WZON

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Osoba, która nie wstaje z łóżka, powinna mieć jeden z najwyższych wyników. Mimo to zdarzają się decyzje z ograniczoną punktacją w czynnościach, których chory od dawna w ogóle nie wykonuje. Oto jak tego uniknąć.

Ocena w domu

We wniosku (formularz PPW, część dotycząca zgody na ocenę w miejscu zamieszkania) zaznacz, że osoba nie może dotrzeć do siedziby zespołu, i dołącz zaświadczenie lekarza o stanie zdrowia uniemożliwiającym stawiennictwo. Jeśli wniosek był już złożony – wyślij osobne pismo. Więcej: ocena w domu czy w siedzibie.

W domu skład widzi łóżko, pieluchomajtki, podnośnik, materac przeciwodleżynowy, leki rozłożone przez opiekuna. To dowody, które warto wskazać i poprosić o ich odnotowanie.

Wsparcie pełne i szczególne

Pełne – całkowite wyręczenie przez inną osobę albo całkowita kompensacja funkcji przez technologię (§ 11 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia). Wytyczne dopuszczają wsparcie pełne tylko wtedy, gdy osoba nie wykona żadnego elementu czynności. U osoby leżącej to częsta sytuacja – opisz, że nie wykonuje żadnego etapu.
Szczególne – jeden z powyższych rodzajów wsparcia połączony z koniecznością stosowania rozwiązań, w szczególności technologii wspomagających, do podtrzymania lub całkowitej kompensacji podstawowych funkcji organizmu, albo zapewnienia bezpieczeństwa przy zachowaniach niebezpiecznych, agresywnych lub oporujących (§ 11 ust. 5 pkt 4). Żywienie przez PEG lub sondę, tlenoterapia, odsysanie, cewnik, podnośnik – opisz, przy których czynnościach są niezbędne. Wytyczne jako przykład wsparcia szczególnego podają też sytuację, w której oprócz technologii potrzebna jest druga osoba (wózek pchany przez opiekuna).

Więcej: rodzaje wsparcia.

„Nie wykonuje, bo nie musi”

Najbardziej absurdalne zaniżenia dotyczą czynności poza domem: zakupów, transportu, spraw urzędowych. Osoba leżąca ich „nie robi”, a skład bywa skłonny uznać, że ich nie ocenia albo że wymaga niewielkiego wsparcia. Tymczasem rozporządzenie każe oceniać zdolność (§ 10 ust. 1), a niewykonywanie czynności z powodów niezwiązanych z niepełnosprawnością jest odrębnym kryterium. Jeżeli osoba nie robi zakupów, bo nie jest w stanie wstać – to brak zdolności, czyli wsparcie pełne. Zobacz zdolność, a nie nawyki.

75+ i ograniczenie 2,700

Prawo.pl opisało relację o osobie obłożnie chorej, bez kontaktu, z bezwładem czterech kończyn, która w 9 czynnościach dla osób 75+ miała ograniczoną punktację. Jeśli widzisz takie wartości – czytaj seniorzy 75+. U osoby leżącej ograniczenie „z racji wieku” jest szczególnie trudne do obrony.

Opiekun musi zostać wysłuchany

Osoba leżąca, z zaburzeniami świadomości lub mowy, często nie może udzielić informacji. Wtedy skład może uzyskać je od opiekuna faktycznego, a fakt ten odnotowuje w opinii (§ 6 ust. 6 i 8 rozporządzenia). Złóż wniosek o przesłuchanie opiekuna z wyprzedzeniem.

Czas gra przeciwko choremu

RPO już w czerwcu 2024 r. opisywał przypadek wnioskodawczyni, której termin oceny wyznaczono na sierpień, a zmarła w kwietniu. Głośna była historia nastoletniej Hani Barczak z Łodzi, chorej na nowotwór kości, która zmarła w styczniu 2026 r., nie doczekawszy komisji (TVN24). Ministerstwo zapowiada „szybką ścieżkę” dla ciężko chorych, ale na dzień aktualizacji nie znaleźliśmy uchwalonych przepisów.

Co możesz zrobić już teraz:

Przy przekroczeniu terminu – ponaglenie (art. 37 KPA), a potem skarga do sądu administracyjnego.
Po otrzymaniu decyzji WZON złóż wniosek do ZUS w ciągu 3 miesięcy od jej wydania – wtedy świadczenie przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek do WZON (art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym). Wniosku do ZUS nie można złożyć wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja WZON stała się ostateczna (art. 9 ust. 2). Zobacz wyrównanie od kiedy.
Dowiedz się, co się dzieje ze świadczeniem w razie śmierci: śmierć przed wypłatą.

Dokumenty

Karta informacyjna z hospitalizacji, zaświadczenie lekarza POZ lub hospicjum domowego, zlecenia na wyroby medyczne (pieluchomajtki, materac, podnośnik), dokumentacja pielęgniarki środowiskowej, opis dnia w dzienniczku.

Źródła

Czytaj dalej

Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.