Bez Zbywania

Ocena i komisja · Opublikowano:

Seniorzy 75+: „limit” w 9 czynnościach i dlaczego nie jest prawem

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Jeśli w decyzji osoby po 75. roku życia widzisz serię wartości 2,700 w czynnościach 3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28 i 31 – to najpewniej skutek wytycznych, a nie rzetelnej oceny. Sąd okręgowy w Radomiu uznał, że takie ograniczenie nie ma podstawy w ustawie.

Co dokładnie mówią wytyczne

Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych 11 grudnia 2024 r. przekazał przewodniczącym wojewódzkich zespołów wytyczne dla specjalistów. Dla osób powyżej 75. roku życia, „wymagających wsparcia z racji swojego wieku”, w dziewięciu czynnościach wytyczne dopuszczają ustalenie maksymalnie wsparcia częściowego i maksymalnie częstotliwości „często”:

Nr Czynność
3 Poruszanie się w nieznanym środowisku
5 Przemieszczanie się środkami transportu
9 Opanowanie nowej umiejętności praktycznej
11 Korzystanie z urządzeń i technologii informacyjno-komunikacyjnych
20 Realizowanie wyborów i decyzji
25 Tworzenie bliskich relacji
26 Kupowanie artykułów codziennej potrzeby
28 Dbanie o dom, ubrania i obuwie
31 Załatwianie spraw urzędowych

Uzasadnienie (w skrócie): po 75. roku życia sprawność naturalnie spada, a poziom potrzeby wsparcia ma odzwierciedlać skutki niepełnosprawności, a nie wieku.

Ile to kosztuje

4 × 0,90 × 0,75 = 2,700 punktu zamiast maksymalnie 4,000. W dziewięciu czynnościach różnica może sięgnąć 11,7 punktu – choć nie zawsze w pełni, bo do wyniku wchodzi tylko 25 najwyższych pozycji. Przy wynikach w okolicach progów (70, 75, 80, 85, 90, 95) to często różnica między przedziałami kwotowymi albo między świadczeniem a jego brakiem.

Według MRPiPS do 16 lutego 2026 r. wydano 306 841 decyzji dla osób po 75. roku życia na 674 757 wszystkich – to niemal połowa.

Dlaczego to można podważać

  1. Wytyczne nie są prawem. Ministerstwo w odpowiedzi na interpelację nr 18236 (4.08.2026) przyznało, że materiały Biura Pełnomocnika nie stanowiły źródeł prawa powszechnie obowiązującego i nie mogły być samodzielną podstawą decyzji. RPO w wystąpieniu z 19.11.2025 r. wskazał, że wytyczne wprowadzają dla osób 75+ odmienne zasady bez podstawy prawnej.
  2. Sąd tak orzekł. Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26, 20.08.2026) oddalił apelację WZON w sprawie 88-latki (WZON: 81 pkt, sąd rejonowy: 90 pkt). Sąd uznał m.in., że wiek jest kontekstem oceny funkcjonalnej, a nie podstawą do tworzenia odrębnej skali punktowej, a wytyczne nie mogą wprowadzać ograniczeń wpływających na liczbę punktów.
  3. Nawet same wytyczne dotyczą wsparcia „z racji wieku”. Otępienie, choroba Parkinsona, udar, niewidzenie – to niepełnosprawność, nie wiek. Ministerstwo w odpowiedzi na zapytanie 2986 napisało, że poziom potrzeby wsparcia odnosi się do niepełnosprawności, a nie do wsparcia uzasadnionego wiekiem – to argument w obie strony: jeśli przyczyną jest choroba, ograniczenie nie ma zastosowania.
  4. Ministerstwo zaprzecza istnieniu automatycznych limitów. Pełnomocniczka M. Nowak w rozmowie z Niepelnosprawni.pl (21.01.2026) mówiła, że wytyczne nie działają automatycznie i wiek nie decyduje o wyniku. Jeśli decyzja wygląda jak zastosowany automat – powołaj się na to.

Jak to wygląda w praktyce

Jak napisać zarzut

W wniosku o ponowne rozpatrzenie lub odwołaniu do sądu:

„Zarzucam naruszenie § 11 ust. 5 i ust. 9 rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia przez ustalenie w czynnościach 3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28 i 31 jednolitej wartości 2,700 pkt, niewynikającej z oceny funkcjonowania, lecz z wytycznych niebędących źródłem prawa. Potrzeba wsparcia wynika z [choroba], a nie z wieku. W czynności 3 wymagane jest [rodzaj] wsparcie [częstotliwość], ponieważ [konkretny opis]…”

Opisz każdą z dziewięciu czynności osobno – sam zarzut ogólny nie wystarczy. Pokaż, dlaczego wsparcie jest **pełne** (np. osoba z demencją nie wychodzi sama nigdy) albo częstotliwość **zawsze**.

Ile da się odzyskać

W kalkulatorze zaznacz realne wsparcie w tych 9 czynnościach – narzędzie pokazuje, czy w Twojej decyzji wykryto wzór 2,700 i o ile zmienia się wynik po uwzględnieniu 25 najwyższych pozycji.

Źródła

Czytaj dalej

Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.