Ocena w domu, w siedzibie WZON czy zdalnie – co wybrać
Osoba, która prawie nie wychodzi z domu, nie powinna jechać przez pół województwa na komisję. Wniosek do WZON ma osobne pole na zgodę na ocenę w miejscu stałego pobytu – i warto z niego korzystać świadomie.
Gdzie odbywa się ocena
Miejsce oceny wyznacza WZON, biorąc pod uwagę informacje z wniosku i kwestionariusza samooceny (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). W urzędowym wzorze wniosku (część VI) zaznaczasz, czy wyrażasz zgodę na ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w miejscu stałego pobytu. W kwestionariuszu samooceny (część XV) odpowiadasz, czy masz trudności z dotarciem do siedziby WZON, i opisujesz jakie.
Ministerstwo w swoich pytaniach i odpowiedziach odnosi się wprost do sytuacji osoby, „która prawie nie opuszcza domu” – to sygnał, że ocena w miejscu pobytu jest przewidzianym rozwiązaniem, a nie łaską.
Ocena w domu – plusy i minusy
Za oceną w domu:
- osoba z otępieniem lub autyzmem nie jest wytrącona z rytmu i nie „mobilizuje się” w obcym miejscu,
- skład widzi realne warunki: progi, schody, łazienkę, zabezpieczenia drzwi, pojemniki na leki, pieluchomajtki,
- nie ma ryzyka, że podróż pogorszy stan albo że osoba nie dojedzie,
- łatwiej o naturalny udział opiekuna.
Przeciw (czasem):
- dłuższy czas oczekiwania na termin w niektórych województwach,
- osoba w swoim mieszkaniu funkcjonuje lepiej niż poza nim (zna rozkład pomieszczeń) – trzeba wtedy wyraźnie mówić o funkcjonowaniu poza domem (czynności 3 i 5).
Jeżeli osoba jest leżąca, nie chodzi lub ma ciężkie zaburzenia zachowania – zaznacz zgodę na ocenę w domu i opisz w części XV kwestionariusza, dlaczego dojazd jest niemożliwy lub ryzykowny.
Czy ocena może być zdalna?
Rozporządzenie wymaga, by obserwacja, wywiad bezpośredni i ocena funkcjonowania odbyły się „w jednym miejscu i czasie” (§ 6 ust. 1). Drogą telefoniczną, SMS-em czy e-mailem można przekazać jedynie informację o zawiadomieniu o terminie (§ 4 ust. 3). Nie znaleźliśmy przepisu, który pozwalałby przeprowadzić samą ocenę przez telefon lub wideo, ani wiarygodnych relacji o takich ocenach.
Jeżeli więc ocena „odbyła się” wyłącznie przez telefon – to poważny zarzut naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia, do podniesienia we wniosku o ponowne rozpatrzenie i w sądzie.
Gdy osoba jedzie do WZON
- Zgłoś wcześniej potrzebę dostosowań (winda, toaleta, możliwość leżenia, tłumacz PJM).
- Zabierz technologie wspomagające używane na co dzień.
- Poinformuj skład na początku oceny, jak wyglądała podróż: „Przywiózł mnie syn, od samochodu szłam pod rękę, dwa razy odpoczywałam” – to informacja o czynnościach 3 i 5.
- Siedziba zespołu musi zapewniać warunki umożliwiające przeprowadzenie czynności oceniających (§ 6 ust. 9).
Gdy nie możesz przyjść w terminie
Usprawiedliwij nieobecność w ciągu 14 dni od wyznaczonego terminu, podając ważną przyczynę (§ 4 ust. 4). WZON wyznaczy nowy termin albo – jeśli nie uzna usprawiedliwienia – pozostawi sprawę bez rozpoznania. Dołącz dowód (np. zaświadczenie lekarskie, kartę ze szpitala). Przy okazji poproś o ocenę w miejscu pobytu, jeśli przyczyną nieobecności był stan zdrowia.
Jak przygotować dom na ocenę
- Nie sprzątaj „pod komisję” ponad normę – jeśli w domu są uchwyty, krzesło w łazience, pojemniki na leki z podziałem na pory dnia, zamki chroniące przed wyjściem – niech będą widoczne. To technologie i rozwiązania wspierające, które się liczą.
- Przygotuj miejsce do rozmowy z opiekunem, najlepiej tak, by mógł mówić swobodnie, także bez obecności osoby ocenianej, jeśli to dla niej przykre.
- Połóż na stole teczkę z kopiami dokumentów i dzienniczkiem.
- Zanotuj godzinę przyjścia i wyjścia członków składu.
Gdy chory nie może przyjść, a WZON nie chce przyjechać
Opisz we wniosku (lub w osobnym piśmie), dlaczego stawienie się jest niemożliwe: leżenie, brak transportu, ryzyko pogorszenia zdrowia, zaburzenia zachowania w nowym miejscu. Dołącz zaświadczenie lekarskie. Jeśli mimo to wyznaczono ocenę w siedzibie – złóż pismo z prośbą o zmianę i zachowaj kopię. Zobacz bezczynność i przewlekłość.
Źródła
- Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 4 i § 6
- Rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku PPW i kwestionariusza PPW-K (Dz.U. 2023 poz. 2732)
- MRPiPS – pytania i odpowiedzi o świadczeniu wspierającym
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.