Zero w decyzji: samodzielność czy czynność, której nikt nie ocenił?
W decyzjach WZON zera pojawiają się często także u osób w ciężkim stanie. Czasem to błędna ocena, a czasem czynność, o którą nikt nie zapytał. Obie sytuacje są do zakwestionowania – ale innymi argumentami.
Każda z 32 czynności musi zostać oceniona
Rozporządzenie mówi, że potrzebę wsparcia ustala się „przez ocenę” w 32 wymienionych czynnościach (§ 10 ust. 2), a decyzja określa poziom potrzeby wsparcia z uwzględnieniem wartości punktowych ustalonych dla każdej czynności (§ 8 ust. 1). Zero jest więc wynikiem oceny: skład stwierdził, że osoba ma zdolność do samodzielnego wykonania czynności.
Problem w tym, że zero bywa wpisywane „domyślnie” – gdy o czynność nie zapytano, gdy osoba odpowiedziała „tak, sama” bez wglądu w chorobę, albo gdy skład pomylił zdolność z tym, kto czynność wykonuje.
Jak rozpoznać, co się stało
Poproś o wgląd w akta i przeczytaj opinie członków składu (§ 6 ust. 8 – każdy sporządza pisemną opinię). Sprawdź przy czynnościach z zerem:
- Brak jakiejkolwiek wzmianki o czynności w opiniach → czynność prawdopodobnie nie została zbadana. Zarzut: naruszenie § 6 i § 10 rozporządzenia oraz art. 7 i 77 § 1 KPA.
- Wzmianka typu „robi rodzina”, „nie korzysta”, „nie ma potrzeby” → pomylenie zdolności z nawykami. Zarzut: naruszenie art. 4b ust. 1 ustawy i § 10 ust. 1 rozporządzenia (zdolność, a nie nawyki).
- Wzmianka „deklaruje samodzielność” u osoby z otępieniem, niepełnosprawnością intelektualną lub psychozą → oparcie się wyłącznie na relacji osoby bez wglądu, bez wysłuchania opiekuna. Zarzut: § 6 ust. 6 rozporządzenia, art. 78 § 1 KPA (opiekun na komisji).
- Opis wskazujący na trudności, a mimo to zero → wewnętrzna sprzeczność. Zarzut: art. 107 § 3 KPA (uzasadnienie nie wyjaśnia rozstrzygnięcia).
Przykład z orzecznictwa
W sprawie rozpoznanej przez SR Katowice-Zachód (VII U 123/25, wyrok z 11.02.2026 r.) mężczyzna z chorobą nowotworową, depresją i zaburzeniami pamięci otrzymał od WZON 36 punktów, w tym zera m.in. w czynnościach: klasyfikacja bodźców, przekazywanie informacji, prowadzenie rozmowy, koncentrowanie się, korzystanie z urządzeń, mycie rąk i twarzy, korzystanie z toalety. Sąd, opierając się na zeznaniach trzech świadków (m.in. pracownika ośrodka pomocy społecznej, opiekunki i siostry) oraz przesłuchaniu strony, ustalił 90 punktów.
W sprawie SR Szczecin-Centrum (IX U 989/25) kobieta po udarze miała po ponownym rozpatrzeniu 47 punktów, z zerami m.in. przy zmianie pozycji ciała i w czynnościach komunikacyjnych.
Jak sformułować zarzut
W decyzji przyznano 0 punktów w czynności nr 21 (pozostawanie w domu samemu). W opiniach członków składu brak jakiejkolwiek informacji o tej czynności. Wnioskodawczyni z powodu otępienia nie może pozostawać sama dłużej niż ok. godzinę – w lutym … r. pozostawiła włączony gaz, w kwietniu otworzyła drzwi obcym osobom (dowód: opis funkcjonowania, zaświadczenie lekarskie z …). Wnoszę o ustalenie w tej czynności wsparcia częściowego z częstotliwością „zawsze”.
W kalkulatorze: „nieocenione” to nie „samodzielnie”
W naszym kalkulatorze czynność, na której pytania nie odpowiedziałeś, jest oznaczona jako nieoceniona – nie jako samodzielność. Kalkulator ostrzega, ile czynności zostało bez oceny, żebyś nie zaniżył sobie wyniku przez pominięcie. Odpowiedź „samodzielnie” zaznaczasz świadomie.
Dlaczego to ma znaczenie dla wyniku
Wynik to suma 25 najwyżej ocenionych czynności. Jeśli w decyzji brakuje oceny kilku czynności, a w nich wsparcie jest potrzebne – to brakuje punktów, które mogłyby wejść do „top 25”. Przykład: osoba ma 23 czynności z oceną po 3,6 pkt (82,8) i dwie czynności „pominięte”. Gdyby zostały ocenione na 3,6 – suma wyniosłaby 90 pkt (próg 180% renty socjalnej) zamiast 83 pkt (80%).
Gotowe zdanie do wniosku
„Wnoszę o ocenę czynności nr … (nazwa), która nie została oceniona w decyzji. W tej czynności strona wymaga wsparcia … (rodzaj) … (częstotliwość), ponieważ … (konkretny opis). Brak oceny wszystkich 32 czynności narusza § 8 rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia.”
Wzór całego pisma: wniosek o ponowne rozpatrzenie.
Źródła
- Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 6, § 8, § 10
- Wyrok SR Katowice-Zachód, VII U 123/25 (SAOS)
- Wyrok SR Szczecin-Centrum, IX U 989/25 (SAOS)
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.