Ocena i komisja · Opublikowano: 27.10.2026

Opiekun na komisji WZON: kiedy musi zostać wysłuchany i co zrobić, gdy go pominięto

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Babcia z demencją powiedziała komisji, że wychodzi z domu sama „czasami”, i tak zapisano. W rzeczywistości od dwóch lat nie wychodzi sama nigdy. Rodzina prosiła, by ją wysłuchano – nikt nie zapytał. To nie jest drobiazg proceduralny, tylko wada, która może przesądzić o wyniku.

Co mówią przepisy

Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581):

§ 6 ust. 5 – wywiad bezpośredni polega na uzyskaniu informacji od osoby zainteresowanej,
§ 6 ust. 6 – „w przypadku niemożności uzyskania od osoby zainteresowanej informacji (…) można uzyskać je od opiekuna faktycznego osoby zainteresowanej”,
§ 6 ust. 8 – w opinii członka składu odnotowuje się uzyskanie informacji od opiekuna faktycznego.

Do tego dochodzi Kodeks postępowania administracyjnego:

art. 7 – organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
art. 77 § 1 – organ musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy,
art. 78 § 1 – żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Co z tego wynika

Słowo „można” w § 6 ust. 6 nie oznacza dowolności. Jeżeli osoba z otępieniem, niepełnosprawnością intelektualną czy psychozą nie jest w stanie podać wiarygodnych informacji o sobie, to informacji „nie da się uzyskać” od niej – a obowiązek z art. 7 i 77 KPA każe sięgnąć po inne źródło. Jeżeli do tego rodzina na piśmie wnosiła o wysłuchanie opiekuna, odmowa bez uzasadnienia narusza art. 78 § 1 KPA.

Pamiętaj, że sam urzędowy wzór kwestionariusza samooceny przewiduje, że osoby z zaburzeniami neuropoznawczymi, niepełnosprawnością intelektualną, autyzmem czy schizofrenią mogą nie być w stanie zrozumieć pytań lub samodzielnie odpowiedzieć (przypis do części II PPW-K).

Stanowisko ministerstwa (sierpień 2026)

W odpowiedzi na zapytanie poselskie nr 3553 (posłanka I. Hartwich pytała o wypraszanie opiekunów) wiceministra K. Nowakowska napisała m.in., że:

obecność innej osoby przy wywiadzie jest „ze względu na specyfikę tych czynności niewskazana”, ale można ją uznać za „zasadną i dopuszczalną” przy osobach mających znaczne trudności w komunikowaniu się,
o obecności decydują członkowie składu, którzy mają kierować się przede wszystkim dobrem osoby,
gdy nie można uzyskać informacji od osoby, można je uzyskać od opiekuna faktycznego, a specjaliści powinni w opiniach zaznaczać, że informacje uzyskali od opiekuna.

To ważne: nawet jeśli skład chce rozmawiać z osobą sam na sam, nie zwalnia go to z obowiązku wysłuchania opiekuna, gdy osoba nie jest w stanie wiarygodnie opisać swojego funkcjonowania. Opiekun może zostać wysłuchany osobno.

Co zrobić przed oceną

Złóż wniosek o przesłuchanie opiekuna razem z wnioskiem do WZON albo jak najszybciej po nim. Opisz w nim:

rozpoznanie i jego wpływ na zdolność do relacjonowania (brak wglądu, zaburzenia pamięci, konfabulacje),
kim jesteś (opiekun faktyczny – mieszkasz razem, codziennie pomagasz),
o jakich okolicznościach chcesz zeznać (konkretne czynności).

Szczegóły: wniosek o wysłuchanie opiekuna.

Co zrobić, gdy opiekuna pominięto

Wgląd w akta – sprawdź opinie członków składu: czy jest adnotacja o uzyskaniu informacji od opiekuna? Czy jest Twój wniosek? Czy ktoś się do niego odniósł? (wgląd w akta)
Wniosek o ponowne rozpatrzenie (14 dni) – zarzuć naruszenie § 6 ust. 6 rozporządzenia oraz art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 KPA i ponownie wnieś o wysłuchanie opiekuna. Wskaż konkretne czynności, w których relacja osoby była sprzeczna z rzeczywistością.
Odwołanie do sądu – w sądzie wnieś o przesłuchanie opiekuna jako świadka. Uwaga: sądy czasem pomijają takich świadków jako „przedłużających postępowanie” (np. SR Wrocław-Śródmieście, IV U 927/25 – pominięto zeznania żony). Ale w sprawie VII Ua 5/26 Sąd Okręgowy Warszawa-Praga uchylił wyrok wydany bez przesłuchania wnioskowanych świadków (męża i córki) na posiedzeniu niejawnym – z powodu nieważności postępowania. Dlatego wniosek o świadka trzeba zgłosić wyraźnie i uzasadnić. Zobacz sprawa w sądzie.

Przykładowy zarzut

Skład ustalający oparł się wyłącznie na relacji wnioskodawczyni, u której rozpoznano otępienie w chorobie Alzheimera i która nie ma wglądu w swoje ograniczenia. Mimo pisemnego wniosku z dnia … o wysłuchanie opiekuna faktycznego (córki, zamieszkującej z wnioskodawczynią i sprawującej codzienną opiekę) skład nie uzyskał od niej informacji, a w opiniach brak jakiejkolwiek wzmianki o tym wniosku. Narusza to § 6 ust. 6 rozporządzenia oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 KPA. Skutkiem jest m.in. błędne ustalenie, że wnioskodawczyni „czasami” wymaga wsparcia częściowego w poruszaniu się w nieznanym środowisku, podczas gdy od 2024 r. nie wychodzi z domu bez opieki ani razu (dowód: …).

Źródła

Czytaj dalej

Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.