Wniosek o wysłuchanie opiekuna – złóż go już przy wniosku do WZON
Pisemny wniosek o wysłuchanie opiekuna kosztuje jedną kartkę papieru. Jeśli WZON go zignoruje, masz w aktach dowód naruszenia procedury. Jeśli uwzględni – komisja usłyszy prawdę o codziennym funkcjonowaniu.
Kiedy złożyć taki wniosek
Zawsze, gdy osoba z niepełnosprawnością nie jest w stanie wiarygodnie opowiedzieć o swoim funkcjonowaniu. Najczęściej dotyczy to:
- otępienia (choroba Alzheimera, otępienie naczyniowe, z ciałami Lewy'ego, czołowo-skroniowe),
- niepełnosprawności intelektualnej,
- spektrum autyzmu,
- schizofrenii i innych psychoz, choroby afektywnej dwubiegunowej w fazie choroby,
- afazji po udarze, ciężkich zaburzeń mowy,
- uszkodzeń mózgu po urazach.
Wspólny problem: osoba nie ma wglądu w swoje ograniczenia albo nie potrafi ich opisać. Na pytanie „czy sama się pani myje?” odpowiada „tak” – i to zostaje zapisane.
Podstawa prawna
- § 6 ust. 6 rozporządzenia (Dz.U. 2023 poz. 2581) – gdy nie można uzyskać informacji od osoby, można je uzyskać od opiekuna faktycznego; § 6 ust. 8 – fakt ten odnotowuje się w opinii.
- Art. 78 § 1 KPA – żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli dotyczy okoliczności mającej znaczenie dla sprawy.
- Art. 7 i 77 § 1 KPA – obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania dowodów.
Ministerstwo w odpowiedzi na zapytanie nr 3553 (2026) potwierdziło, że specjaliści powinni w opiniach zaznaczać, że informacje uzyskali od opiekuna faktycznego – czyli przewiduje taką sytuację wprost.
Co napisać
- Oznaczenie sprawy – imię i nazwisko osoby, PESEL, numer sprawy (jeśli już jest).
- Żądanie – „wnoszę o uzyskanie informacji o funkcjonowaniu wnioskodawcy od opiekuna faktycznego, [imię i nazwisko], w trybie § 6 ust. 6 rozporządzenia, oraz o przeprowadzenie tego dowodu w obecności wnioskodawcy albo osobno”.
- Uzasadnienie – rozpoznanie i jego konsekwencje: „Wnioskodawczyni choruje na otępienie (rozpoznanie z … r.). Nie pamięta zdarzeń z poprzedniego dnia, nie ma wglądu w swoje ograniczenia, w rozmowie z obcymi osobami deklaruje pełną samodzielność”.
- Kim jest opiekun – „Jestem córką wnioskodawczyni, mieszkam z nią od … r. i codziennie pomagam jej w …”.
- Okoliczności – wymień czynności, o których opiekun ma się wypowiedzieć (np. wychodzenie z domu, mycie, leki, finanse, pozostawanie samej).
- Dowody – zaświadczenie lekarza o rozpoznaniu i braku wglądu, opis funkcjonowania.
Gotowy dokument: wzór wniosku o przesłuchanie opiekuna (DOCX, ODT, PDF).
Kiedy i jak złożyć
Najlepiej razem z wnioskiem do WZON – wtedy przewodniczący, wyznaczając skład i miejsce oceny, bierze pod uwagę informacje z wniosku i samooceny (§ 3 ust. 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli wniosek do WZON już złożono – wyślij pismo jak najszybciej, przed terminem oceny. Formy: osobiście (z potwierdzeniem na kopii), listem poleconym, przez ePUAP lub e-Doręczenia. Nie wysyłaj zwykłym e-mailem – takie pismo zostanie pozostawione bez rozpoznania (art. 63 § 1 KPA).
Zabierz kopię z potwierdzeniem złożenia na ocenę.
Co jeśli skład i tak nie wysłucha opiekuna
Poproś o odnotowanie odmowy. Po ocenie od razu spisz przebieg. Gdy przyjdzie decyzja:
- sprawdź w aktach, czy w opiniach jest wzmianka o opiekunie,
- w wniosku o ponowne rozpatrzenie zarzuć naruszenie § 6 ust. 6 rozporządzenia i art. 7, 77 § 1, 78 § 1 KPA i ponów wniosek,
- w odwołaniu do sądu wnieś o przesłuchanie opiekuna jako świadka.
A co z osobą, która mówi sama?
Wniosek nie odbiera głosu osobie z niepełnosprawnością. Ona nadal odpowiada na pytania – a opiekun uzupełnia i prostuje. To zgodne z rozporządzeniem: wywiad prowadzi się z osobą zainteresowaną (§ 6 ust. 5), a opiekun jest źródłem informacji wtedy, gdy od osoby nie da się ich uzyskać. Przy osobach, które dobrze relacjonują swoje funkcjonowanie (np. osoba niewidoma, osoba na wózku), taki wniosek zwykle nie jest potrzebny.
Źródła
- Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 3, § 4, § 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7, 63, 77, 78
- Odpowiedź MRPiPS na zapytanie nr 3553 (PDF)
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.
