Ocena i komisja · Opublikowano: 27.10.2026

Co mówić na komisji WZON – gotowe zdania i pytania-pułapki

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Na komisji nie chodzi o to, by coś wyolbrzymiać. Chodzi o to, żeby odruchowe „jakoś daję radę” nie zamieniło się w zero punktów.

Zasada trzech kroków

Każdą odpowiedź buduj tak:

1. Zdolność: „Nie jestem w stanie…” / „Jestem w stanie tylko wtedy, gdy…”
2. Konkret: co się dzieje bez pomocy – jedno prawdziwe zdarzenie.
3. Wsparcie i częstotliwość: kto pomaga, na czym polega pomoc, jak często.

Przykład: „Nie jestem w stanie sama się wykąpać. W styczniu upadłam w wannie. Mąż pomaga mi wejść i wyjść, myje plecy i nogi – przy każdej kąpieli”.

Pytania-pułapki

„Kto robi zakupy?”

Pułapka: odpowiedź „syn” prowadzi do zera. Odpowiedz o zdolności: „Zakupy robi syn, bo ja nie jestem w stanie – nie dojdę do sklepu, nie pamiętam, co kupić, nie policzę reszty”.

„Ale do nas pani przyjechała, więc może pani podróżować?”

Odpowiedź: „Przywiózł mnie syn samochodem i prowadził pod rękę od parkingu. Sama nie dojechałabym tu ani autobusem, ani taksówką”.

„Czyli umie pani obsługiwać telefon?”

Jeżeli osoba tylko odbiera połączenia przyciskiem, który ktoś pokazał – powiedz to: „Umiem odebrać, gdy dzwoni. Nie umiem do nikogo zadzwonić, nie znajdę numeru, nie przeczytam SMS”.

„Jak się pani dziś czuje?”

Odpowiedź „dobrze” bywa notowana jako ogólna ocena. Lepiej: „Dziś jest lepszy dzień. Zwykle rano nie wstaję bez pomocy”.

Pytania o pamięć do osoby z otępieniem

Osoba z otępieniem często odpowiada „tak, wszystko robię sama”. To nie kłamstwo – to objaw choroby (brak wglądu). Opiekun powinien w tym momencie spokojnie poprosić o głos – zobacz opiekun na komisji.

Gotowe zdania do wybranych czynności

• Zmiana pozycji ciała: „Rano nie wstanę z łóżka bez podania ręki. W nocy mąż przewraca mnie na bok”.
• Poruszanie się w nieznanym środowisku: „Poza domem gubię się w ciągu kilku minut. Sama nie wychodzę”.
• Klasyfikacja bodźców: „Nie rozpoznaję, czy woda jest za gorąca; nie odróżniam, czy dzwoni telefon, czy domofon”.
• Przekazywanie informacji / rozmowa: „Gubię wątek, nie znajduję słów. Lekarzowi tłumaczy za mnie córka”.
• Opanowanie nowej umiejętności: „Nie nauczyłem się obsługi nowego pilota – po trzech tygodniach nadal dzwonię do syna”.
• Troska o zdrowie / leki: „Leki podaje mi córka. Gdy brałam sama, myliłam dawki”.
• Pozostawanie w domu samemu: „Nie mogę zostać sama dłużej niż godzinę – zapominam o gazie, otwieram drzwi obcym”.
• Kontrolowanie emocji: „Kilka razy w tygodniu mam wybuchy złości, rzucam przedmiotami. Wtedy ktoś musi mnie uspokajać”.
• Finanse: „Nie rozumiem już wartości pieniędzy. Dałam listonoszowi 200 zł napiwku”.
• Sprawy urzędowe: „Nie wypełnię żadnego formularza, nie rozumiem pism. Wszystko załatwia syn na podstawie pełnomocnictwa”.

Więcej przykładów przy każdej z 32 czynności: jak opisać czynności.

Czego nie mówić

• „Jakoś sobie radzę” – bez dopowiedzenia, jak.
• „Nie potrzebuję, bo mam rodzinę” – to sugeruje brak potrzeby, a jest odwrotnie.
• Nie zgadzaj się na pytania zamknięte, które są nieprawdziwe. Masz prawo powiedzieć: „To nie tak. Pozwoli pan, że wyjaśnię”.

A co, jeśli skład zapisze coś innego?

Masz prawo do wglądu w akta i opinii członków składu. Jeżeli to, co zapisano, nie zgadza się z przebiegiem rozmowy – to zarzut do wniosku o ponowne rozpatrzenie. Dlatego warto spisać przebieg oceny tego samego dnia.

Przygotuj kartkę na ocenę

Stres sprawia, że najważniejsze rzeczy wylatują z głowy. Przygotuj jedną stronę:

1. Imię i nazwisko, sygnatura sprawy, data oceny.
2. Trzy–pięć czynności, w których wsparcie jest największe, z jednym konkretnym przykładem każdej („15 marca wyszła sama z mieszkania i zgubiła się na klatce”).
3. Kto zapewnia wsparcie i jak często – w skali dnia lub tygodnia.
4. Lista dokumentów, które już złożyłeś, i tych, które dołączasz na miejscu.
5. Prośba o wpisanie informacji od opiekuna do opinii (§ 6 ust. 8 rozporządzenia).

Kartkę możesz zostawić członkom składu. Zachowaj kopię z datą – przyda się, jeśli decyzja pominie to, co mówiłeś. Gotowy wzór opisu: dzienniczek funkcjonowania.

Po ocenie, tego samego dnia

Zapisz, kto był obecny, ile trwała ocena, o co pytano, co odpowiedziano i czego nie zdążyłeś powiedzieć. Takie notatki są pomocne przy wniosku o ponowne rozpatrzenie i wglądzie w akta.

Źródła

• Rozporządzenie w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 6, § 10, § 11
• Infor.pl – opis sprawy 92-latka z chorobą Alzheimera, któremu przyznano pełną samodzielność w sprawach urzędowych