Ocena i komisja · Opublikowano: 27.10.2026

Częstotliwość wsparcia – najważniejszy (i najczęściej zaniżany) element oceny

Opracowanie: Bez Zbywania · Źródła i podstawy

Zmiana jednego słowa – „czasami” na „zawsze” – podwaja liczbę punktów za czynność. To dlatego spór o częstotliwość jest w odwołaniach często ważniejszy niż spór o rodzaj wsparcia.

Współczynniki

Rozporządzenie (§ 11 ust. 7–8) przewiduje cztery częstotliwości: czasami (0,50), często (0,75), bardzo często (0,95), zawsze (1,00). Częstotliwość odpowiada temu, jak często osoba nie jest w stanie samodzielnie wykonać czynności.

Przy wsparciu częściowym (0,90) daje to: 1,800 / 2,700 / 3,420 / 3,600 punktu. Różnica między skrajnymi wartościami to 1,8 punktu – więcej niż między wsparciem towarzyszącym a szczególnym przy tej samej częstotliwości.

Jak definiują je wytyczne

Rozporządzenie nie definiuje tych słów. Wytyczne Pełnomocnika z 11.12.2024 r. podają opis (to interpretacja, nie przepis):

czasami – wsparcie „tylko incydentalnie i tylko w rzadko dla tej osoby występujących okolicznościach”, w niewielkim stopniu obciąża osobę wspierającą,
często – wsparcie udzielane systematycznie, w niewielkim lub umiarkowanym stopniu obciąża,
bardzo często – systematycznie, w znacznym stopniu obciąża, ale „występują nieliczne sytuacje”, gdy wsparcie nie jest potrzebne,
zawsze – w każdej sytuacji wykonywania czynności, bez wsparcia osobowego lub sprzętowego czynność nie jest możliwa.

Typowe zaniżenie: „czasami” przy codziennym problemie

„Czasami” to według samych wytycznych sytuacje rzadkie. Jeżeli pomoc jest potrzebna codziennie, to nie jest „czasami”. Przykłady:

osoba z otępieniem, która nigdy nie wychodzi sama z domu, oceniona w czynności 3 jako „częściowe, czasami” – powinno być „zawsze”,
osoba, która przy każdej kąpieli potrzebuje pomocy przy wejściu do wanny – „zawsze”, nie „często”,
przypominanie o lekach dwa razy dziennie, każdego dnia – „zawsze”.

Jak udowodnić częstotliwość

Częstotliwość najlepiej udowadniają zapisy w czasie:

Dzienniczek funkcjonowania z 2–4 tygodni – pokazuje, ile razy na ile prób była potrzebna pomoc.
Rozpiska typowej doby.
Dokumentacja opisująca stały charakter ograniczenia („pacjent nie chodzi bez asekuracji”, „wymaga nadzoru całodobowego”).
Zeznania opiekuna, pielęgniarki, terapeuty.

Choroby o zmiennym przebiegu

Przy stwardnieniu rozsianym, chorobie Parkinsona (fazy on/off), padaczce, chorobie afektywnej dwubiegunowej czy schizofrenii stan zmienia się w ciągu dnia lub tygodni. Komisja widzi jeden moment. Wskaż:

jaki odsetek dni lub godzin jest „złych”,
czy nie da się przewidzieć, kiedy nastąpi pogorszenie (wtedy wsparcie musi być dostępne stale),
co dzieje się w złym okresie.

Seniorzy 75+ i limit „często”

Wytyczne przewidują dla osób po 75. roku życia w dziewięciu czynnościach (3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28, 31) maksymalnie „często” i „częściowe” – czyli 2,700 punktu. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że wytyczne nie są prawem powszechnie obowiązującym, a Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26) uznał, że ze zwrotu „adekwatnie do wieku” nie wynika norma pozwalająca obniżać ocenę z powodu wieku. Zobacz seniorzy 75+.

Przykłady z samych wytycznych

Wytyczne ilustrują każdą częstotliwość przykładem (parafraza):

czasami – osoba niewidoma, która rzadko wychodzi z domu, przy zmianie pozycji ciała i myciu się potrzebuje wsparcia tylko w rzadkich sytuacjach, gdy jest poza domem (hotel, dom innej osoby),
często – osoba na wózku, która nie zakłada sama ubrania na dolną część ciała, odzieży wierzchniej i butów: wsparcie częściowe przy ubieraniu się,
bardzo często – osoba głucha przy przekazywaniu informacji innym osobom: wsparcie częściowe,
zawsze – osoba niewidoma przy poruszaniu się w nieznanym środowisku: asysta lub biała laska w każdej sytuacji wyjścia z domu do nieznanego środowiska.

Wniosek: miarą jest to, w jakiej części sytuacji wykonywania danej czynności potrzebne jest wsparcie. Przykład „zawsze” dotyczy każdego wyjścia do nieznanego środowiska – niezależnie od tego, jak często takie wyjścia się zdarzają. „Czasami” w wytycznych dotyczy czynności, przy których problem pojawia się tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Częsty błąd w decyzjach

Mylenie tego, jak często czynność się odbywa, z tym, jak często przy niej potrzebne jest wsparcie. Babcia, która nigdy nie wychodzi sama, nie potrzebuje wsparcia „czasami” tylko dlatego, że wychodzi raz w tygodniu. Jeśli decyzja tak to ujmuje – podnieś to we wniosku o ponowne rozpatrzenie.

Źródła

Czytaj dalej

Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.