Odwołanie czy nowy wniosek – co się bardziej opłaca
Od 2026 r. nową decyzję można uzyskać w każdym czasie, gdy zmieni się zdolność do samodzielnego funkcjonowania. To nie zastępuje odwołania – oba narzędzia służą czemu innemu.
Dwa różne narzędzia
| Wniosek o ponowne rozpatrzenie / odwołanie | Nowy wniosek (art. 6b⁶ ust. 1) | |
|---|---|---|
| Co kwestionuje | błąd w ocenie w dacie decyzji | zmianę stanu po decyzji |
| Termin | 14 dni / miesiąc | w każdym czasie |
| Skutek | zmiana decyzji „wstecz” | nowa decyzja; stara zostaje uchylona z dniem wydania nowej (art. 6b⁶ ust. 2) |
| Pieniądze | przy terminowym wniosku do ZUS – świadczenie od miesiąca pierwotnego wniosku do WZON | świadczenie według nowej decyzji, nie wstecz za okres starej |
| Kto ocenia | WZON, potem sąd z biegłym | WZON od nowa |
| Ryzyko | czas, możliwa obniżka na etapie WZON | nowa ocena może wyjść niżej |
Kiedy odwołanie
- Ocena była błędna od początku: komisja nie wysłuchała opiekuna, pominęła dokumenty, przyjęła „czasami” tam, gdzie pomoc jest codzienna, zastosowała ograniczenie dla 75+.
- Chodzi o pieniądze za przeszłość. Jeśli wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu 3 miesięcy od wydania decyzji WZON, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku do WZON (art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym); przy odwołaniu do sądu te 3 miesiące liczy się od uprawomocnienia się decyzji (art. 26 ust. 4). Zobacz wyrównanie od kiedy.
- Wynik jest blisko progu (70 pkt) lub granicy przedziału kwotowego.
Kiedy nowy wniosek
- Stan się pogorszył po ocenie (kolejny udar, postęp demencji, utrata wzroku, unieruchomienie).
- Termin na odwołanie minął, a przywrócenie terminu nie wchodzi w grę.
- Ocena była wieki temu, a obecna sytuacja jest zupełnie inna.
Art. 6b⁶ ust. 1 ustawy o rehabilitacji: w przypadku zmiany zdolności do samodzielnego wykonywania czynności i rodzaju wymaganego wsparcia można w każdym czasie wystąpić z wnioskiem o nową decyzję. We wniosku opisz, co się zmieniło i dołącz dokumenty z okresu po decyzji.
Czy można jednocześnie?
Ustawa nie zabrania równoległego złożenia odwołania i wniosku o nową decyzję. Sąd ocenia decyzję według stanu z dnia jej wydania, a nowy wniosek dotyczy stanu późniejszego – sprawy dotyczą różnych okresów. Pamiętaj jednak:
- nowa decyzja uchyla poprzednią z dniem jej wydania (art. 6b⁶ ust. 2) – skonsultuj, jak to wpłynie na toczące się postępowanie;
- WZON musi rozpatrzyć wniosek w ciągu 3 miesięcy (art. 6b⁴ ust. 5), ale w wielu województwach to się nie udaje – zobacz bezczynność i przewlekłość.
Przed takim krokiem warto zasięgnąć bezpłatnej porady prawnej.
Kolejna decyzja po upływie ważności
To jeszcze inna sytuacja: gdy decyzja kończy się, składasz wniosek o kolejną decyzję – nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem ważności (art. 6b³ ust. 2). Jeśli zrobisz to w okresie ważności, dotychczasowa decyzja zachowuje ważność do uprawomocnienia nowej, najdłużej do końca szóstego miesiąca po dacie ważności (art. 6b⁵ ust. 3a). Zobacz kolejna decyzja i przedłużenie.
Podsumowanie
- Błąd komisji → wniosek o ponowne rozpatrzenie i odwołanie.
- Pogorszenie → nowy wniosek.
- Oba naraz → możliwe, ale przemyśl to z prawnikiem.
Najczęstsze pytania
Minęło 14 dni, nie złożyłem wniosku o ponowne rozpatrzenie. Co teraz? Masz dwie drogi: przywrócenie terminu (7 dni od ustania przyczyny, jeśli uchybienie nastąpiło bez twojej winy) albo nowy wniosek do WZON (art. 6b⁶ ust. 1 – w każdym czasie). Nowy wniosek nie cofa wyniku wstecz, ale daje nową ocenę.
Złożyłem nowy wniosek. Czy stara decyzja przestaje obowiązywać? Nowa decyzja uchyla poprzednią z dniem jej wydania (art. 6b⁶ ust. 2). Do tego czasu obowiązuje poprzednia.
Co jest szybsze? Ustawowo WZON ma 3 miesiące zarówno na rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie, jak i nowego wniosku (art. 6b⁴ ust. 5). W praktyce czas zależy od województwa – zobacz czas oczekiwania.
Źródła
- Ustawa o rehabilitacji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 884), art. 6b³, 6b⁴, 6b⁵, 6b⁶
- Ustawa o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 873)
- adwokat-24.pl – odwołanie od decyzji WZON
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.
