Jak liczone są punkty WZON – wzór krok po kroku
Wynik w decyzji WZON nie jest „oceną ogólną”. To suma liczona według sztywnego wzoru z rozporządzenia. Kiedy go znasz, widzisz dokładnie, gdzie komisja zabrała Ci punkty.
Wzór
Według § 11 rozporządzenia w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581):
- Ocenia się 32 czynności dnia codziennego. Każda ma wagę 4 punkty.
- Jeżeli osoba nie ma zdolności do samodzielnego wykonania czynności, określa się rodzaj wsparcia i częstotliwość.
- Wartość czynności = 4 × współczynnik rodzaju × współczynnik częstotliwości. Iloczyn zaokrągla się do tysięcznych w górę.
- Wynik końcowy = suma 25 najwyższych wartości (z 32). Suma jest zaokrąglana do pełnego punktu w górę.
Jeżeli osoba samodzielnie wykonuje czynność – wartość wynosi 0.
Współczynniki
| Rodzaj wsparcia | Współczynnik |
|---|---|
| towarzyszące | 0,80 |
| częściowe | 0,90 |
| pełne | 0,99 |
| szczególne | 1,00 |
| Częstotliwość | Współczynnik |
|---|---|
| czasami | 0,50 |
| często | 0,75 |
| bardzo często | 0,95 |
| zawsze | 1,00 |
Tabela: ile punktów daje jedna czynność
| Rodzaj \ częstotliwość | czasami | często | bardzo często | zawsze |
|---|---|---|---|---|
| towarzyszące | 1,600 | 2,400 | 3,040 | 3,200 |
| częściowe | 1,800 | 2,700 | 3,420 | 3,600 |
| pełne | 1,980 | 2,970 | 3,762 | 3,960 |
| szczególne | 2,000 | 3,000 | 3,800 | 4,000 |
Wniosek z tabeli: częstotliwość waży więcej niż rodzaj. Zmiana z „częściowe, czasami” (1,800) na „częściowe, zawsze” (3,600) podwaja wartość. Zmiana z „częściowe, zawsze” na „pełne, zawsze” dodaje tylko 0,36.
Charakterystyczna wartość 2,700 (częściowe, często) to ślad wytycznych dla osób po 75. roku życia – zobacz seniorzy 75+.
Kilka niepełnosprawności naraz
Jeżeli potrzeba wsparcia wynika z więcej niż jednego rodzaju niepełnosprawności (fizycznej, psychicznej, intelektualnej, sensorycznej), bierze się najwyższy współczynnik rodzaju wsparcia i najwyższy współczynnik częstotliwości spośród nich (§ 11 ust. 10). Przykład: po udarze osoba potrzebuje przy myciu częściowej pomocy fizycznej „często”, a z powodu zaburzeń pamięci przypominania „zawsze”. Wartość: 4 × 0,90 × 1,00 = 3,600 – a nie 2,700.
Dlatego warto opisywać wszystkie przyczyny trudności – ruchowe, poznawcze, psychiczne, zmysłowe – przy każdej czynności.
Dlaczego 25 z 32
Liczy się 25 najwyższych wartości. Siedem najsłabszych czynności „odpada”. To ma dwie konsekwencje:
- maksymalny wynik to 25 × 4 = 100 punktów,
- podniesienie czynności, która jest poza „top 25”, nic nie daje, dopóki nie przebije wartości najniższej z liczonych.
Strategię opisujemy w tekście top 25 – na czym się skupić.
Przykład liczenia
Osoba z otępieniem: 10 czynności „pełne, zawsze” (3,960), 10 czynności „częściowe, bardzo często” (3,420), 5 czynności „towarzyszące, często” (2,400), pozostałe 7 – zero.
Suma: 39,60 + 34,20 + 12,00 = 85,80 → zaokrąglenie w górę → 86 punktów (120% renty socjalnej, 2 375 zł).
Gdyby komisja przy tych pięciu ostatnich czynnościach wpisała „czasami” zamiast „często” (1,600 zamiast 2,400), wynik spadłby do 81,80 → 82 punkty (1 583 zł). Cztery słowa w formularzu – 792 zł miesięcznie różnicy.
Jak to wykorzystać
- Poproś o wgląd w akta i kopię formularza z punktami dla każdej czynności – zobacz wgląd w akta.
- Wpisz wartości z decyzji do kalkulatora i porównaj z tym, co wynika z rzeczywistego funkcjonowania.
- W piśmie odwoławczym wskaż konkretne czynności i konkretne wartości, których żądasz.
Przykład krok po kroku
Wymyślony przykład (nie z żadnej decyzji): osoba z otępieniem, ocena w 32 czynnościach.
- W 10 czynnościach: wsparcie pełne, zawsze → po 3,96 pkt = 39,6.
- W 10 czynnościach: wsparcie częściowe, bardzo często → po 3,42 pkt = 34,2.
- W 5 czynnościach: wsparcie towarzyszące, często → po 2,4 pkt = 12,0.
- Suma 25 najwyżej ocenionych czynności: 39,6 + 34,2 + 12,0 = 85,8.
- Zaokrąglenie w górę do pełnego punktu (§ 11 ust. 11): 86 pkt.
Pozostałe 7 czynności nie wpływa na wynik, bo liczy się tylko 25 najwyższych. Zmiana w jednej z tych 25 czynności z „bardzo często” na „zawsze” (3,42 → 3,60) dodaje 0,18 pkt; zmiana z „częściowe” na „pełne” przy „zawsze” (3,60 → 3,96) – 0,36 pkt. Niewielkie różnice w wielu czynnościach sumują się i mogą przesunąć wynik do wyższego progu kwotowego.
Przelicz swój przypadek w kalkulatorze – działa w przeglądarce i niczego nie wysyła.
Źródła
- Rozporządzenie MRiPS z 23.11.2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581), § 11 ust. 3–11
- Wytyczne Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (gov.pl)
Czytaj dalej
Sprawdź swoje punkty. Kalkulator policzy wynik według wzoru z rozporządzenia (25 najwyższych iloczynów) i porówna go z decyzją komisji. Działa tylko w Twojej przeglądarce – nic nie jest wysyłane.
