Czynność 12 z 32 · Samoobsługa i zdrowie

Czynność 12: Mycie i osuszanie całego ciała – jak opisać potrzebę wsparcia

Mycie i osuszanie całego ciała to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

Definicja z rozporządzenia

Mycie i osuszanie całego ciała – polegające na zdolności do umycia całego ciała, z użyciem wody i odpowiednich środków czyszczących, w szczególności mydła lub płynu do kąpieli oraz do osuszenia całego ciała z użyciem ręcznika, w domu i poza domem.
§ 10 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)

Zasada: Pytanie brzmi: czy osoba da radę zrobić to sama i bezpiecznie. Jeśli ktoś z rodziny robi to za nią, bo ona nie da rady, to jest właśnie potrzeba wsparcia – opisz ją. Jeśli nikt nie pomaga, opisz skutki (zaniedbanie, upadki, pominięte leki).

Sytuacje, które warto opisać (11)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

Podjęcie kąpieli (odmawia, twierdzi, że już się myła) psychiczna, intelektualna
Przygotowanie kąpieli (temperatura wody, środki, ręcznik) psychiczna, intelektualna
Wejście i wyjście z wanny lub kabiny fizyczna
Umycie pleców, stóp, głowy, miejsc intymnych fizyczna
Osuszenie całego ciała fizyczna
Bezpieczeństwo w łazience (poślizgnięcie, oparzenie gorącą wodą) fizyczna, psychiczna, intelektualna
Kolejność i dokładność mycia (myje tylko część ciała, nie spłukuje) psychiczna, intelektualna
Ocena temperatury wody, odnalezienie środków bez wzroku sensoryczna
Potrzeba sprzętu (krzesełko prysznicowe, uchwyty, podnośnik) fizyczna
Zaniedbywanie kąpieli z powodu depresji, braku napędu psychiczna
Kąpiel poza domem (szpital, u rodziny) psychiczna, intelektualna

Co mówią wytyczne dla specjalistów

Wytyczne podają przykład osoby niewidomej, która rzadko wychodzi z domu: przy myciu całego ciała wymaga wsparcia towarzyszącego „jedynie incydentalnie” (hotel, dom innej osoby) – czyli czasami. Jeśli osoba nie wejdzie sama do wanny, nie umyje pleców i stóp, odmawia kąpieli albo nie pamięta o niej – to inna sytuacja; opisz ją dokładnie.

Źródło: wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (PDF, gov.pl). Wytyczne nie są prawem powszechnie obowiązującym.

Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność
Rodzaj wsparcia	czasami (0,50)	często (0,75)	bardzo często (0,95)	zawsze (1,00)
towarzyszące (0,80)	1,600	2,400	3,040	3,200
częściowe (0,90)	1,800	2,700	3,420	3,600
pełne (0,99)	1,980	2,970	3,762	3,960
szczególne (1,00)	2,000	3,000	3,800	4,000

Do wyniku wchodzi tylko 25 najwyższych wartości z 32. Znaczenie pojęć: rodzaje wsparcia · częstotliwość.

Jak to opisać – szablon

Czynność 12 – mycie i osuszanie całego ciała: [Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby]. Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią]. Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy]. Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: kalkulator punktów (przygotuje pismo) i wzór dzienniczka.