Czynność 17 z 32 · Samoobsługa i zdrowie

Czynność 17: Ubieranie się – jak opisać potrzebę wsparcia

Ubieranie się to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

Definicja z rozporządzenia

Ubieranie się – polegające na zdolności do podejmowania czynności związanych z zakładaniem i zdejmowaniem ubrania i obuwia, w tym umiejętności dostosowania ubioru do aktualnie panujących warunków pogodowych, właściwego dobór ubrania, zapinania guzików i wiązania butów.
§ 10 ust. 2 pkt 17 rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)

Zasada: Pytanie brzmi: czy osoba da radę zrobić to sama i bezpiecznie. Jeśli ktoś z rodziny robi to za nią, bo ona nie da rady, to jest właśnie potrzeba wsparcia – opisz ją. Jeśli nikt nie pomaga, opisz skutki (zaniedbanie, upadki, pominięte leki).

Sytuacje, które warto opisać (10)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

Zakładanie i zdejmowanie górnej części garderoby fizyczna
Zakładanie spodni, skarpet, rajstop fizyczna
Buty, sznurowadła, guziki, zamki fizyczna
Dobór ubrania do pogody i pory dnia (płaszcz latem, piżama do wyjścia) psychiczna, intelektualna
Kolejność i kompletność stroju (bielizna na ubranie, różne buty) psychiczna, intelektualna
Zmiana brudnego ubrania (pamiętanie, zgoda) psychiczna, intelektualna
Wybór ubrań z szafy psychiczna, intelektualna
Dobór kolorów, rozpoznanie plam bez wzroku sensoryczna
Ubieranie się mimo braku napędu (cały dzień w piżamie) psychiczna
Ortezy, pończochy uciskowe, proteza fizyczna

Co mówią wytyczne dla specjalistów

Wytyczne podają przykład osoby na wózku, która nie zakłada sama ubrania na dolną część ciała, odzieży wierzchniej i butów: wsparcie częściowe, często.

Źródło: wytyczne Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 11.12.2024 r. (PDF, gov.pl). Wytyczne nie są prawem powszechnie obowiązującym.

Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność
Rodzaj wsparcia	czasami (0,50)	często (0,75)	bardzo często (0,95)	zawsze (1,00)
towarzyszące (0,80)	1,600	2,400	3,040	3,200
częściowe (0,90)	1,800	2,700	3,420	3,600
pełne (0,99)	1,980	2,970	3,762	3,960
szczególne (1,00)	2,000	3,000	3,800	4,000

Do wyniku wchodzi tylko 25 najwyższych wartości z 32. Znaczenie pojęć: rodzaje wsparcia · częstotliwość.

Jak to opisać – szablon

Czynność 17 – ubieranie się: [Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby]. Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią]. Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy]. Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: kalkulator punktów (przygotuje pismo) i wzór dzienniczka.