Czynność 20 z 32 · Relacje, emocje, bezpieczeństwo

Czynność 20: Realizowanie wyborów i decyzji – jak opisać potrzebę wsparcia

Realizowanie wyborów i decyzji to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

Definicja z rozporządzenia

Realizowanie wyborów i decyzji – polegające na zdolności do realizowania własnych wyborów i decyzji, w tym zdolność do przeanalizowania problemu, identyfikacji dostępnych możliwości działania, wyboru najlepszej z tych możliwości oraz zdolność do oceny skutków dokonanego wyboru i wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań.
§ 10 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)

Zasada: Oceniaj zdolność do nawiązania i utrzymania kontaktu, bezpiecznego pozostania samemu i panowania nad emocjami – np. wycofanie w depresji, niepoznawanie bliskich, zachowania wymagające nadzoru.

Sytuacje, które warto opisać (8)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

Rozpoznanie problemu i rozwiązań (brak leków, awaria sprzętu) psychiczna, intelektualna
Codzienne decyzje (co zjeść, co ubrać, czy wyjść) psychiczna, intelektualna
Ocena skutków (otwieranie drzwi obcym, przekazywanie pieniędzy, umowy) psychiczna, intelektualna
Wywiązywanie się ze zobowiązań (płatności, spotkania) psychiczna, intelektualna
Podatność na manipulację i oszustwa („na wnuczka”, akwizytorzy) psychiczna, intelektualna
Decyzje pod wpływem urojeń, lęku, impulsywności psychiczna
Niemożność podjęcia decyzji (depresja) psychiczna
Decyzje o leczeniu i zdrowiu psychiczna, intelektualna

Uwaga: „limit 75+”

To jedna z dziewięciu czynności (3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28, 31), przy których wytyczne z 11.12.2024 r. dopuszczają u osób po 75. roku życia „wymagających wsparcia z racji wieku” maksymalnie wsparcie częściowe i częstotliwość „często” – czyli 2,700 pkt zamiast 4,000. Jeśli w decyzji widzisz 2,700 w tych pozycjach, a trudności wynikają z choroby (otępienie, udar, niewidzenie), a nie z samego wieku – zakwestionuj to. Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26) uznał, że wytyczne nie mogą ograniczać liczby punktów. Jak to zrobić.

Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność
Rodzaj wsparcia	czasami (0,50)	często (0,75)	bardzo często (0,95)	zawsze (1,00)
towarzyszące (0,80)	1,600	2,400	3,040	3,200
częściowe (0,90)	1,800	2,700	3,420	3,600
pełne (0,99)	1,980	2,970	3,762	3,960
szczególne (1,00)	2,000	3,000	3,800	4,000

Do wyniku wchodzi tylko 25 najwyższych wartości z 32. Znaczenie pojęć: rodzaje wsparcia · częstotliwość.

Jak to opisać – szablon

Czynność 20 – realizowanie wyborów i decyzji: [Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby]. Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią]. Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy]. Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: kalkulator punktów (przygotuje pismo) i wzór dzienniczka.