Czynność 26 z 32 · Prowadzenie domu i sprawy życiowe

Czynność 26: Kupowanie artykułów codziennej potrzeby – jak opisać potrzebę wsparcia

Kupowanie artykułów codziennej potrzeby to jedna z 32 czynności, które ocenia skład WZON. Każda może dać do 4 punktów. Poniżej: definicja z rozporządzenia, sytuacje, które warto opisać, i typowe błędy w ocenie.

Definicja z rozporządzenia

Kupowanie artykułów codziennej potrzeby – polegające na zdolności do wybierania, nabywania i przewożenia artykułów potrzebnych w codziennym funkcjonowaniu, takich jak żywność, napoje, odzież, środki czyszczące i artykuły gospodarstwa domowego oraz zdolność do składowania zakupionych artykułów w odpowiednich miejscach.
§ 10 ust. 2 pkt 26 rozporządzenia MRiPS w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. 2023 poz. 2581)

Zasada: Pytanie brzmi: czy osoba daje radę sama zrobić zakupy, ugotować, posprzątać, zapłacić, załatwić sprawę – a nie, kto w domu to robi. Jeśli robi to rodzina, bo osoba nie da rady, to jest potrzeba wsparcia.

Sytuacje, które warto opisać (9)

Przy każdej sytuacji, która Was dotyczy, zapisz: jak często potrzebna jest pomoc i na czym polega. Oznaczenia pokazują, przy jakim rodzaju niepełnosprawności dana sytuacja zwykle występuje (bez oznaczenia – przy każdym).

Zaplanowanie zakupów (co jest potrzebne) psychiczna, intelektualna
Dotarcie do sklepu i powrót fizyczna, psychiczna, intelektualna
Wybór produktów (kupuje wciąż to samo, przeterminowane) psychiczna, intelektualna
Przeniesienie lub przewiezienie zakupów fizyczna
Płacenie i sprawdzenie reszty w sklepie psychiczna, intelektualna
Schowanie zakupów (mrożonki w szafce) psychiczna, intelektualna
Odczytanie cen, dat ważności, etykiet sensoryczna
Zakupy przez Internet lub telefon psychiczna, intelektualna
Zakupy impulsywne, nadmierne wydatki psychiczna

Uwaga: „limit 75+”

To jedna z dziewięciu czynności (3, 5, 9, 11, 20, 25, 26, 28, 31), przy których wytyczne z 11.12.2024 r. dopuszczają u osób po 75. roku życia „wymagających wsparcia z racji wieku” maksymalnie wsparcie częściowe i częstotliwość „często” – czyli 2,700 pkt zamiast 4,000. Jeśli w decyzji widzisz 2,700 w tych pozycjach, a trudności wynikają z choroby (otępienie, udar, niewidzenie), a nie z samego wieku – zakwestionuj to. Sąd Okręgowy w Radomiu (VI Ua 6/26) uznał, że wytyczne nie mogą ograniczać liczby punktów. Jak to zrobić.

Ile punktów za tę czynność

Wartość = 4 × współczynnik rodzaju wsparcia × współczynnik częstotliwości (§ 11 rozporządzenia), zaokrąglona w górę do tysięcznych.

Punkty za jedną czynność
Rodzaj wsparcia	czasami (0,50)	często (0,75)	bardzo często (0,95)	zawsze (1,00)
towarzyszące (0,80)	1,600	2,400	3,040	3,200
częściowe (0,90)	1,800	2,700	3,420	3,600
pełne (0,99)	1,980	2,970	3,762	3,960
szczególne (1,00)	2,000	3,000	3,800	4,000

Do wyniku wchodzi tylko 25 najwyższych wartości z 32. Znaczenie pojęć: rodzaje wsparcia · częstotliwość.

Jak to opisać – szablon

Czynność 26 – kupowanie artykułów codziennej potrzeby: [Imię] nie jest w stanie samodzielnie [co dokładnie], ponieważ [skutek choroby]. Pomoc jest potrzebna [codziennie / kilka razy w tygodniu / przy każdej próbie] i polega na [przypominaniu / podtrzymywaniu / wykonaniu za nią]. Ostatnio [data]: [konkretne zdarzenie – co się stało bez pomocy]. Pomagają: [kto]. Dokumenty: [np. zaświadczenie lekarza z dnia …].

Wszystkie czynności naraz: kalkulator punktów (przygotuje pismo) i wzór dzienniczka.